|
uzbegim
ادبی فرهنگی تاریخی اجتماعی
| ||
|
عبدلله عاریپاو، استاذ عبدلله عاریپاو نینگ سۉنگگی ییللرده شوقو ذوق بیلن ایجاد قیلهیاتگنی هر بیر اۉزبېک شعریتی اخلاصمندینی قووانتیریشی طبيعي. بوگون هم اتاقلی و ارداقلی شاعر نینگ اپرېل` آییده یازگن شعرلرینی سیزگه تقدیم اېتهمیز و شوندهی شجاعتلی قلم صاحبیگه یرهتگندن اوزاق عمر تیلهب قالهمیز. عبدلله عاریپاو، اۉزبېکستان قهرمانی، خلق شاعری اپرېل` شعرلری انسان غروری ییگیت نینگ اوییده تینچی یۉق ذرّه، سېن اېسه اۉقيسن اونگه یۉل-یۉریق. فیلسوف، مییهنگنی ایشلهت بیر کرّه، اونی تېرگهماققه اصلا حققینگ یۉق. تېمیر قاعدهنگگه رییویه ایلب، سېنگه هم بېرهیین میلی بیر سوال: – نېگه اویغآنمهدینگ تانگگچه اوخلب، نېگه طعام یېیسن اۉزینگ بېملال؟ کیم انسان قلبیگه کیرسه بېرخصت، حتا که، حیواندن وحشيراق اېرور. شو حالده توغیلیش ظلمدیر، البهت، توغیلمسلیک اوندن یخشیراق اېرور. 30.04.2015 شاشیل، قویاش شاشیل قویاش، اۉزینگنی کۉرسهت، نورینگ بیلن اۉرهب آل تېگرهم. خدا بیلر، اۉتمهی سَل فرصت، تاپالمسسن کۉلنکهمنی هم. شمال شاشیل، شاشیلگین یامغیر، تېزراق قورشهنگ یېلکهم، باشیمنی. بیردن غایب بۉلورمن، اخیر، اوچرهتمسسیز حتا لاسهیمنی. وقت چاپماقده بیلمسدن تینیم، دۉستیم، يېتر، انقهیمه، آچیل. ایمیللهمه سېن هم غنیمیم، یمانلیگینگ قیلیشگه شاشیل. 29.04.2015ی. ینگی تۉرتلیکلر * * * یمان عیال دېگن بیر عباره بار، هېچ کیمگه تېگمسین بو تمغه زنهار. او اوّل اېری نینگ باشینی یېیدی، سۉنگره بالهلرگه اۉتهدی، مکار. * * * ایلنر تېگیرمان تاشی سراسر، باشیم اۉرتهدهگی دانگه برابر. مېنگه هوس قیلمه، تورموش ظلمی بو، مېتین هم چیدمهس اونگه، برادر. * * * کۉردیم، غالب اېکن مدام یالغانلر، تورموش جلوینی قۉلگه آلگنلر. مرهوملر گپیرمس، لېکن نامیدن – سَیرهب یورر اېکن تیریک قالگنلر. 26.04.2015 انکېته – بابانگ قچان اۉلگن؟ – اۉتگن عصرده. – قهېرده یهشهگن؟ – اولکن قصرده. – کسل بۉلگنمی او، ایتگین، نې قیلگن؟ – کفترواز اېکنلر، تامدن ییقیلگن. – انکېتهده چیققن جوابگه کۉره، قرینداش اېکنمیز، قۉلنی بېر، جۉره. 25.04.2015 آگاهلیک قاره کونلر کېلدی کهنه دیارگه، استاذ ییغلهی-ییغلهی ایلهدی خطاب: – میلی سووگه آقسین، سینگسین دېوارگه، نادان نینگ قۉلیگه توشمسین کتاب. یېنگدی معرفتنی منفور جهالت، اۉزبېکده قتغان دوری باشلندی. قادري مخلصی قیلیندی غارت، چۉلپاننی اۉقیگن آتیب تشلندی. ییللر اۉتیب کېتدی، آزادمیز شُکر، لېکن سېن آگاه بۉل، معرفتلی جان. حلی تیریک یورر کلهموش قورغور، کۉزلری ییلتیللب توریبدی سیچقان. 25.04.2015 عایله ینگیلیکلری باله اۉقیب قَیتدی خارجدن بیر کون، کسبی کار آرتتیردی – دیپلوملی معمار! اویده بیرهم بۉلدی ماماسی اوچون، – بالهم، تندور قورگین، اۉتیرمه بېکار. بیرتهسی اینجینېر بۉلیب قَیتدی-کو، تېمیر-تېرسکلرگه بهغایشلرمیش جان. تاغه اۉغیل باله گپنی ایتدی-کو: – اېسکی ارابهم بار، توزهت جیینجان. کتّه دۉختیر بۉلدی کېنجهتایی هم، بابا دېر: – غرورگه اېندی تۉلهیلیک. بیرآز ههشهکیدیر دردیمیز بالهم، سېنگه مناسبراق کسل بۉلهیلیک. 25.04.2015 تاغ بالهسی یوکسک تاغلر ایچره قاره کۉز باله یهشردی حُر، آزاد، کۉرمهی غم، ناله. او فقط بارلیقدن اندازه آلگن، جمعی جانذاتلرگه دۉست بۉلیب قالگن. بلکه آدملرنی انگلهمس، اما طبیعت فعلینی بیلردی اعلی. بیلردی ارسلان نینگ بویوکلیگینی، آهو نینگ نازک و سویوکلیگینی. گۉیا سۉرهگندېک مِهر و نجات اوندن قاچمس اېدی سیره حیوانات. بیر کونی قۉشنیلر چیقدیلر یۉلگه، قۉناق بۉلماق اوچون پستگه – آوولگه. هر نېچوک، بو یېرده باشقهراق عالم، آله کېتیشدیلر بالهکهینی هم. بیراق کۉنیکمهدی باله هېچ اېلگه، توشونیب-توشونمهی حتا که تیلگه. اونینگ غلطلیگین پَیقهب قالیشدی، آدملر بیر زومده اۉرهب آلیسهدی. دېدیلر: «اېپچیلسن بۉریدهی گۉیا»، باله توشونمهدی بو گپنی اصلا. سۉنگره کۉرسهتدیلر بۉری سورهتین، باله یهشیرالمهی قالدی حیرتین: بۉریدهی اوولهدی، سهکرهدی قوونهب، بۉری بالهسیدېک اغانهب، اۉینهب. اَییق سورهتینی کۉرسهتیشدی سۉنگ، اۉرمانلر آتهسی پهلوان و چۉنگ. بالهکهی اَییقنی تنیدی درحال، مشق قیله باشلهدی لهپهنگلب، خوشحال. غایت بختلی اېدی شو لحظه، شو آن کۉچیب کېلگن کبی یانیگه اۉرمان. و لېکن اۉرتهگه چیقدی بیر آدم، تاغلیک باله تمان تشلهدی قدم. گۉیا آلماقچیدهی اېسکی قصدینی، بالهگه اوزهتدی تولکی رسمینی. دفعتاً آه چېکدی تاغ نینگ بالهسی، اطرافنی تیترهتدی دردلی نالهسی. آلامان طرفگه شدّت-له باقدی، غضبناک سۉزلرنی ایتیب توتاقدی: – مېن تولکی اېمهسمن، تولکی اېمهسمن، تولکی دېگنلرنی آدم دېمسمن. سۉنگ کېتدی تاغ تمان لعنتلر ایته، هېچ کیمسه کۉرمهدی بالهنی قَیته. دېیدیلر، اوولهسه بۉریلر ناگاه، باله آوازی هم کېلرمیش گاه-گاه. 24.04.2015 لوتتیباز وجدانلی آدملر آرتگنی سیین، لۉطیباز سانی هم کۉپهییب بارر. تېکینخۉر اتهلور بو قوم تعیین، عجبکی، کۉپ ایشنی شولر باشقهرر. وجدان نینگ باشیگه چیققنی کۉیی، اۉزینی مېنگزهیدی تېنگی یۉق دوگه. جِنجکچه کېلمهیدی اۉزی نینگ بۉیی، یاقسه، توتنتیریق بۉلمس آلوگه. 19.04.15 طعمه مېن قَیسی استادگه اېرگشهی، هیهات، ایشانچیم تاپتهسه طعمهگیر حیات. دعا قیلگنمن، دېب بیر ییل مقّدم، حقین سۉرب کېلدی بوگون اۉشه ذات. 21.04.2015 کبر مېن بارمن – دنیا بار، مېن یۉق – دنیا یۉق، فقط بوگوننی بیل، فقط بوگوننی. بساطینگ موجودمی – کۉنگلینگ بۉلسین تۉق، اېسلهمه، آخرت دېگن او کوننی. تورلی افسانهلر تۉقيدی آدم، سېوگی بو – قوشده هم اوچرهیدیگن نفس. باردیر اۉز اېگهسی اېرته کون نینگ هم، مېنگه کېلهجکدن اۉقيوېرمه درس. انصاف نادانلرگه اېرور مناسب، سېن-چی، فقطگینه اۉز-اۉزینگنی بیل. حتا اولیالر هاکینی باسیب، مقصدگه اینتیلگیل، مقصدگه اینتیل. اوچ-تۉرت خیالپرست بوککنیچه قد توشی نینگ تعبیرین تاپگونیچه تا، سیز نینگ فکرینگیزچه، یعنی مېن – مُرتد اېگهللب عالمهن دنیانی حتا. نېگه تینگلهمهیسن کبر نینگ سۉزین؟ آلیجهناب اېدینگ، احوالینگ تنگمی؟ عصرلردن بویان بالکل یېر یوزین، باشقهرگن مېنمی یا کمتر آتهنگمی؟ 21.04.2015 توغیلیش یوریشنی اۉرگندی بالهکهی سل-پل، آرقهده کوزهتر آته و آنه. آه، اوشبو کۉرینیش نقدر گۉزل، مینگلب عایلهگه آرزو — یگانه. سورینمهی اولغهیسین میلی بالهکهی، عمر فصللرین گشتینی سورسین. لېکن، پیتی کېلگهچ کیم بۉلهر، هَی-هَی، حیات یېلکنینی او قَیگه بورسین. بیر چۉقیب اطرافگه اۉن بار قرهسه، هر کیم نینگ یوزیگه باقسه جاودیرهب. کاشکییدی شو حالده کارگه یرهسه، سویهنچیغی یۉق-کو تورگووچی قرهب. بیرودن بېرخصت حتا کولمهگن، بیلمس، مرادی نې — آبرومی، پولدیر. اونده مستقللیک اۉزی بۉلمهگن، اونده او مطیعدیر، اېندی او قولدیر. یۉلین قاره موشوک کېسیب اۉتگن دَم، داد! — دېیه ییگیتلیک عاریدن تانسه. یمان توش کۉرگنده اولوغ یاشده هم، اېنه، اېنهجان! — دېب ییغلب اویغآنسه. مېن بوندهی کهسلرنی تاپمهدیم اۉیلب، شعرنی هم یازمهدیم اصلا اتهیین. قافیه اوستیده یېتمیش ییل اۉینهب، بیر جدّي گپنی هم اېندی ایتهیین. بو قوم نینگ قیمهتی یۉقدیر مطلقا، لېکن آمد دایم اولرگه اۉرتاق. پستده مناسبلر قالیب، عجبا، تۉرگه اۉتیب آلهر اۉشهلر کۉپراق. کۉزیمیز قارهسی عزیز زوریادلر، حتا که تنتیقدیر، غایتده سویوک. آه، قیدهن کېلرکن فدایی ذاتلر، قیدهن توغیلرکن باتیرلر بویوک. مهگر بۉلگنده هم قیامت قاییم، دېگهیمن، یېتگونچه سۉنگگی نفسیم. کامل انسانلرنی قۉمسرمن دایم، اولوغ سیمالرگه کېلگهی هوسیم. 18.04.02015 ایکّی خوشآمدگۉی ایکّی خوشآمدگۉی اوچرهشدی بیر کون، آچیغی، تجربه المشماق اوچون. شونداق باشلب قالدی گپنی هوسکار: – مېنینگ قلبیم تۉله غرور، افتخار. آخری مېنیکی بۉلدی خوجهیین، ایشلریم یوریشیب کېتماغی تعیین. او کون اۉزلرینی یهلهدیم انچه، تاوانیدن کېکیب تیزّهسیگچه. گل کېلدی ایکّینچی خوشآمدگۉیگه، گپین باشلهدی او، تالگنچه اۉیگه: – حاضرگی کسبداشلر اۉزگهرگن بالکل، کمترلیکنی بیلمس، مهقتهنر نوقول. منه بیز دانگدارمیز، تنيدی هر کیم، لېکن اۉتیریبمیز، گېردهیمسدن جیم. ایتسهم ایشانمهیسن، اېه سادّه اوکهم، یهلهگنمیز اوندن یوقاریسین هم. 18.04.2015 توتهش دنیالر مرهوم جۉرهلریم، اېسلهیمن سیزنی، اېندی ایلنگنسیز توشگه، رۉیاگه. بیرمه-بیر کېتدینگیز ترک اېتیب بیزنی، باشقه اۉلچودهگی باشقه دنیاگه. بلکه اۉزگه اېرور اونده تیزیم هم، خَیالگه اېرک بېریب، تخمین قیلهمن. قنچهلیک رنگبرهنگ بۉلمسین عالم، روحینگیز اۉشهدیر، بونی بیلهمن. سِرلی خیلقهتینگیز اۉزینگیزگه خاص، البته فرقلیدیر عادت-طرزینگیز. هېچ کیمده بایلیک یۉق، هېچ کیمده لباس، دېمککی، هېچ کیمدن یۉقدیر قرضینگیز. سیزنی کۉرگیم کېلر، ساغینهمن گاه، اۉتسه تماشالر، بیرهم، کۉریکلر. چهرهنگیز نمایان بۉلهر بناگاه، مېنینگ یکّهلشسه مناو تیریکلر. میلی تورسنگیز هم چېکسیز ییراقده، آرامده یاتگهیسیز، مدام کۉنگیل تۉق. اوروش بېگانهدیر، حتا او یاقده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی یۉق. جمعی اېزگولیکنی قوتلهیسیز بېشک، اجرهتمهی شِمالو جَنوب یاقلرنی. مجلس هم قیلمسسیز، بیلمسسیز دېمک کوریدورده یورگن مقتنچاقلرنی. صادق فرشتهنگیز پاسپاندیر، ایللا خانهنگیز – کاینات مدام سرشته. یېرده رۉزغار قیلسه بیر کون مبادا، عقلدن آزردی اۉشه فرشته. اېسلهیمن سیزلرنی شو دَم شُکرجان، دۉستیم اوبهیدوللاه، عزیزیم اۉتکور. دعالر قیلهمن، مهقتهیمن چنان، ایلاها، روحینگیز بۉلسین تینچ، مسرور. لېکن کویینگهیمن دۉست دېب بریبیر، اخیر تیریکلیک هم حکمت-کو عزال. سیزنی اېسلهگنده اېسلنر قدر، بو – ناقیس دنیاده عبرت هر محل! سیره اونوت بۉلمس سورانلی حیات، کورهش و غلبه، طرفه خیل حسلر. سیزنی توشیمیزده کۉرگهیمیز بات-بات، بلکه سیز نینگ توشگه کیرگهی مجلسلر. 17.04.2015 اِیریم تهلاش پلّهسی دېب شعر یازدیم او وقت، آقشام نینگ بو سِری گرچند ناهیان. اِیریمگه بناءً عیناً اۉشه پیت، حتا اوروشلر هم تا‘ختهگن بیر آن. شعرده ایستهگیمنی ایتمهبمن، اېرکهم، ایشانگوم، اشارهت سېنگه کفایه. دېیمن، قاواغاینگنی آچیب یور سېن هم، تاکه اِیریملرگه قیلگین رییویه. 15.04.2015 کست نبیرهم کست قۉیر گاهیده، اوزاقدن کېلهدی اۉکتم بیر نفس. یېر-آسمان یانگودېک اونینگ آهیده، محبت اتهلمیش هېچ اۉلمس بو سېس. بلند قیل، کۉکلرگه اۉرلهسین نالهم، بو مېنینگ نوقیران چاغیم-کو، بالهم. تغین آواز کېلر ییراق-ییراقدن، وطن دېب، اېلیم دېب کېکیلگن نعره. هنوز نور عالمهن اۉشه چیراقدن، سېن هم شو وطن نینگ کاریگه یره. کاغذ جنگگاه اېدی، توغیم-چی – قلم، بو مېنینگ اولغهیگن ییللریم، بالهم. طرفه صدالرنی تورگهیمن تینگلب، منه بو صحبتیم، منه بو – داستان. بری مُهرلنیب قالمیشدیر، عجب، بیریده مأیوسمن، بیریده شادان. بریبیر یهشهدیم شهرتگه همدم، بو مېنینگ یېتوکلیک دوریمدیر، بالهم. آخر اېشیتیلر پریشان آواز، سۉزین انگلب بۉلمس، بری ارهلش. هر شعر اۉقیلگنده شیلدیرر کاغذ، اۉرنیمدن قهلقهمن، کۉنگلیم بۉلهر غش. بس قیل، یورهگیمنی اېزمهسین الم، بو مېنینگ کېکسهلیک پیتیم-کو، بالهم. 14.04.2015 شاعر قسمتی سیزگه اچینهمن، شاعر حمزهخان، بو گپنی ایتمهدیم اصلا جورتّگه. قَیسی جِن اورگندی سیزنی او زمان، – شۉرا! – دېب چیقدینگیز بیردن اۉرتهگه. توزوم مکار اېدی، توزوم حیلهگر، الدمچی اېدی او، قبیح، کۉنگلی کیر. تاشبۉراندن تیریک قالسنگیز هم گر، آتیب تشلردیلر سیزنی بریبیر. اولر یهسهدیلر سیزدن بیر یلو، آیاق آستینگیزده چاچنی هم قزیب. سیزگه یېتمسمیدی قلبدهگی آلو، یورمسمی اېدینگیز شعرینگیز یازیب. وطن نینگ یاوی-کو باسقینچی اخیر، سرت سۉزین اېشیتسه غضبگه تۉلگن. اِیمانسیز کیمسهلر خداسیز – کافر، ملتنی یېرلرگه اورماقچی بۉلگن. سیز-چی، وصف اېتدینگیز اولرنی بېحد، زمان شاعری دېب چیقدی نامینگیز. سیزنی اۉرهب آلدی مقتو و حسد، الدنیش مییگه تۉلدی جامینگیز. قسمت تنلب آلدی سیزنی حمزهخان، اېرگشیب کېتدینگیز یوموق بیر کۉزدېک. بیرته فرزندینی بای بېردی قۉقان، بیرته شاعریدن اَیریلدی اۉزبېک. 10.04.2015ی. اساسي نسخه بیرارته کتابگه اویغآنسه شبهه، سیز بو نینگ اصلینی تاپینگ، دېیدیلر. هېچ کیم قۉلیازمهنی قیلمهگهی تحفه، شو تخلیت علم نینگ غامین یېیدیلر. تولپار نینگ نسلی-کو اېسکیرمس اصلا، دېرلر باباسیده بۉلگن قناتلر. اولر نینگ بهاسی یۉق اېرور، اما اۉرنینی باسالمس جایداری آتلر. مېنگه کبر بیلن باقمه، اې بنده، یوزینگده کۉرینمس تبرک او چنگ. سېن تحریر بۉلگنسن، راستین ایتگنده، عرشده قالیب کېتگن اساسي نسخهنگ. 08.04.2015 ی. هِمت دنیا نینگ هِمتی دریاگه اۉخشر، بیر آقسه آقهدی بیلمسدن تینیم. ییغسهم ساوغه بۉلگن گُللرنی اگر، کتّهکان چمنزار بۉلهردی، اینیم. دنیا نینگ ظلمی هم قالیشمس، اصلا بیر عمر تاپمسسن حلاوت، قۉنیم. آتیلگن تاشلرنی ییغسهم مبادا، اولکن بیر تېپهلیک بۉلهردی، اینیم. 07.04.2015 اپرېل بارلیق کيیب آلگن ماوي بیر لباس، یېل اېسر – بهار نینگ پیلدیراقلری. قلبینگده اویغآتهر عجیب احتراس، اپرېل آسمانی نینگ قلدیراقلری. یامغیر ترهلهدی کۉم-کۉک ادیرده، اوزاق قیرده اېسه یلتیرر قویاش. بوندهی نفیسلیک یۉق هېچ بیر عطرده، روحینگنی یهیرهتر هوا، تاغو تاش. قافیه ییغیشر شعرگه – نظمگه ججّی جیلغهلر نینگ شیلدیراقلری. اطرافنی چقیرر یشیل بزمگه اپرېل آسمانی نینگ قلدیراقلری. 06.04.2015 حیاتگه قَیتیش یانیمده ایتمهگیل بخت دېگن سۉزنی، تنهمده ناگهان تیتراق باشلنر. توتیب تورالمهیمن اصلا اۉزیمنی، یورهگیم زۉریقیب، کۉزیم یاشلنر. اخیر مېن عمریمنی ایشانیب راسه اۉشه بخت یۉلیده صرفلهگنیم راست. اۉتدی او دورانلر، اۉرنیده اېسه بیر اویوم وعدهلر قالدیلر، خلاص. اگر بۉلسنگ مېنگه چیندن خیریخاه، دۉست دېگن سۉزنی هم قیلمهگین تکرار. کۉکسیمدن وولقاندېک کۉتریلر آه، انساننی دۉستی هم ایلر اېکن خار. قارانغو تونلرده کۉتریب مشعل، دۉست دېیه اۉزیمنی اوردیم کلفتگه. اولر-چی، بیر کونی تاپیب کوچ، عمل، اۉزیمنی آتدیلر اۉشه ظلمتگه. محبت قنچهلر سِحرلی کلام، روحینگگه سوینچیچ، تازه، باکره. مېن-چی، اونوتگنمن اونی تماماً، بول عجیب سۉزنی هم اېسلتمه سیره. محبت دېگنده کۉزیمگه اېندی، جفا کۉرینهدی، وفا کۉرینمس. دلدهگی آلولی حسلر هم تیندی، او یاروغ خَیاللر برهم تاپگن، بس. دېیمن، الدنمسین حیاتده انسان، سوالی قالمسین زنهار بېجهواب. سرابگه ایلنسه اگرده ارمان، حتا بیر نرسه هم کۉرینگهی خراب. لېکن ایشانهمن، تاغلر یوکسهلیب، دریالر گوویللر مېن اوچون ینه. تغین حیات قَیتر گولدوراس سالیب، ینه سېوگی قلبده قیلگهی طنطنه. 03.04.2015 یامغیر یامغیر یاغسه شاعرلر اېرک بېررلر مییهگه، تیار موضوع تاپیلدی، تیزرلر قافیهگه. یامغیر یاغسه قوشلر-چی، تهلکهگه توشهدی و لېکن سېویشگنلر زانتیککه یاپیشهدی. یامغیر یاغسه بېمحل کویهر اۉزبېک دهقانی: — حاصلنی پایمال قیلدی، یېتدی قنچه زیانی. جېنېوهلیک قووانر یامغیر یاغمسین قچان: — هوا ینه تازهریب، یهشنهیدی ینه گازان. الوه برکه ساچر قَی فصل، قَی پلّهدیر، کیم قندهی قبول قیلر؟ بو باشقه مسألهدیر. 04.04.2015 جنجل اصلا توگهمهیدی اوشبو ماجرا، پیمانهنگ نه تۉلیب، نه تۉلالمهیدی. برچه غوغالرنی ییغسنگ هم، اما اویدهگی جنجلگه تېنگ بۉلالمهیدی. ساووق اورگن کبی سۉلغین توریشی، عایله نه یهشنهب، نه کلالمهیدی. مبادا باشلنسه جهان اوروشی – اویدهگی جنجلگه تېنگ بۉلالمهیدی. اونینگ جنگچیلری مجروحدیر موتلاق، نه تیریک قالهدی، نه اۉلالمهیدی. یخلیت دهشت دېرلر دۉزخنی، بیراق اویدهگی جنجلگه تېنگ بۉلالمهیدی. 01.04.2015 ی. [ جمعه بیست و ششم تیر ۱۳۹۴ ] [ 3:23 ] [ داکترفاریابی ]
|
||
| [قالب وبلاگ : تمزها] [Weblog Themes By : themzha.com] | ||