|
uzbegim
ادبی فرهنگی تاریخی اجتماعی
| ||
|
14 فیبرل بابر شاه نی توغیلگن کؤنی برچه گه قؤتلوغ بؤلسین اؤرته عصر شرق مدنیتی ،ادبیاتی و شعریتیده اؤزیگه خاص اؤرین ایگنلگن ادیب،عالم بؤلیش بیلن بیرگه ایریک دولت اربابی و بیوک سرکرده اولوغ حضرت ظهیرالدین محمد بابر نینگ توغیلگن کؤنی 14 فیبرل برچه گه قؤتلوغ بؤلسین !
ظهیرالدین محمد بابر نینگ 1525 إیلی امضألگن فرمانیدن " بشر نفسی یامانلیککه مایل ایتیشدن اوزاق ایمس. قرآنده دییلگن : "مین نفسیمنی آقلمیمن .چونکی نفس، اگر پروردگارنینگ اؤزی رحم قیلمسه ،البتته برچه یامانلیکلرگه بویوگوچیدور " . "بو الله نینگ فضلی مرحمتی بؤلیب ، اونی اؤزی خاهلگن کیشیلرگه عطا ایتور .الله اولوغ فضلو مرحمت صاحبی دور " .بو سؤزلرنی افاده لشدن و بو گپلرنی بیان قیلیشدن غرض شو کی ،انسانلیک تقاضاسی ،پادشاه لر رسم و رسومی،پادشاه لیک لوازمی ،منصبدارلر عادتی بؤییچه شاه دن تارتیب سپاهیگچه گؤزه ل یاشلیک کونلریده شرایط منع قیلگن بعضی نرسه لرگه و ایریم اؤیین کولگولرگه رجوع قیلینردی .بیر قنچه وقتدن کیین پشیمانلیک کونلری کیلیب ،اولر بیتهه-بیتته ترک قیلینر و چین توبه بیلن اولرگه قیتیش ایشیگی یاپیللر ایدی. اما مقصد و مطلبلرنینگ مهم و بیوگی بؤلگن ایچکیلیکدن قیتیش توبه سی "هر ایش اؤز وقتیگه باغلیق" پرده سی آستیده بیرکینیب، یوزینی کؤرستمس ایدی ، تاکی بو یخشی ساعت ده زؤر غیرت بیلن اوروش احرامینی باغلب ، شوکتلی اسلام عسکرلری یاردمیده کافرلرگه قرشی جنگگه کریشگنیمیزده غیب الهامچی سی و حقیقت جرچیسیدن "ایمان قیلتیرگنلرگه وقت کیلمدیمیکی ، قلبلرنی الله نینگ ذکری ایله یومشتسه لر "مضمونی ایشیتیلیب ،گناه و سر کشلیک اسبابینی ایلدیزیدن قؤپاریب تشلب، توبه ایشیکلرینی تؤلیق جدیت بیلن قاقدیک .توفیق یؤلاوچیسی "کیمکی استایدل ایشیک قاقسه ،کیره دی "، مضمونیگه موافق اقبال ایشیگینی آچدی و بو اوروشنی نفصگه قرشیلیک کؤرستیشدن عبارت بؤلگن زؤر اوروش بیلن باشلنیشی بیوردی . القصه ،" ای دبیم ،نفسلریمیزگه ظلم قیلدیک "نی اخلاص تیلیگه کیلتیریب ، "سینینگ آلدینگده توبه قیلدیم و مین مسلمانلرنینگ بیرینچی سی من " ،دیگن گپنی دل لوحیگه نقش قیلدیک . کؤنگل خزینه سیده مخفی قالگن ایچکیلیکدن قیتیش توبه سی ایسته گینی یوزه گه چیقردیک..." . ( تاریخدن معلومکی ، بابر میرزا حضرتلرینینگ اساسی غلبه لری عین شو می نی قتاغان قیلگن فرماندن سؤنگ قؤلگه کیریتیلگن . یعنی تاریخدن معلومکی ، تیموری پادشاهلردن حسین بایقرا باشقرگن مملکت نی عینی شو ایچکیلیک برباد قیلکن ،اونینگ اؤزی مست لیگیده سویوملی و امیدلی نبیره سی مؤمین میرزا قتلیلگه فرمان بیرگن) . وطن تاریخیدن آلیندی. تیارلاوچی :عزیز فاریابی [ دوشنبه بیست و چهارم بهمن ۱۳۹۰ ] [ 7:47 ] [ داکترفاریابی ]
اؤزبیک اولوسی اؤزبیک اولوسیاؤزبیکلرنینگ کیلیب چیقیشی حقیده تورلی فکرلر موجود.بعضی عالملر کؤچمنچی اؤزبیکلرنینگ کیلیب چیقیشینی آلتین اؤرده خانی اؤزبیک نینگ (1312 - 1340) نامی بیلن باغلیدیلر . ن.ا .ارستاونینگ فکریچه ، "اؤزبیکخانگچه اؤزبیک نامی تاریخده اوچره میدی ، شونینگ اوچون هم بو نام پادشاه نینگ نامیدن باشلنگن ، دییش ممکن " . ا. یو.یعکوبسکی "اؤزبیک " عباره سینینگ پیدا بؤلیشینی "اؤزبیکلر"(کؤپلیگی -"اؤزبیکی یون") اؤزی بیلن باغلیدی ، اولر اؤز ناملرینی شو آلتین اؤرده خانی اؤزبیک نامیدن آلگنلر ،دیگن فکرنی بیلدیره دی .ی . پ.ایوانوف هم شونده ی نقطۀ نظر ی تؤغری ، دیب بیله دی .چیت إیللیک تاریخچیلردن م. ا . چپلیچکه و خیلده خوکخیسم هم اؤزبیک لرنینگ کیلیب چیقیشینی اؤزبیک خان نامی بیلن باغلیدیلر . (سلطان جلال الدین منگوبیردی دوریده (1220 - 1231 ) آذربایجان ولایتی پادشاه سی آته بیک اؤزبیک دیب اته لردی ) اؤز پیتیده بونده ی فکرلرگه و . و . گریگوریوف قرشی چیققن ایدی .ا.ا . سیمیانوف هم بو فکرنینگ اساس سیز ایکنلیگینی کؤرستیب اؤتگن . اونینگ ایتیشیچه ،"اؤزبیک"عباره سی آق اؤرده ده اولدن بؤلگن و ایران همده اؤرته آسیا تاریخچیلری 14 - 15 عصرلرده آق اؤرده ده گی تورک - مغؤل قبیله لرینینگ همه سینی شونده ی اتشگن. اؤزبیک خان ایسه کؤک اؤرده ، یعنی آلتین ارده نینگ پادشاه سی بؤلیب، کیینچه لیک اؤزبیک لر دیب اتلگن قبیله لر اونگه بؤیسؤنمگنلر !بیز ا.ا. سیمیانوف حق بؤلسه کیره ک دیب اؤیلیمیز .ح.وامبری ، خوارس .و. م. پیللیانینگ فکریچه،دشتی قیپچاق نینگ تورک-مغؤل قبیله لری بو نامنی اؤزلرینینگ ایرکینلیکلری سببلی آلگنلر .ح.وامبریده قویده گیچه قیزیق معلومات موجود :"اؤزبیک " سؤزینینگ توب معنا سی -"اؤزی اؤزیگه بیک، خوجه ین ،مستقیل ". عجبا ،بو سؤز قدیمگی مجارلرده (مجارستان یا هنگری ده )هم مرتبه ، عنوان صفتیده اوچره یدی و شو معناده 1150 أیلگه منسوب حجتلرده قید إیتیلگن" ."اؤزبیک" سؤزی 13 - 14 عصرلرده ، جووینی و رشیدالدین لر نینگ اثرلریدن هم معلوم إیدی.بو سؤز إیلخان آباکه (1265 - 1282) زمانیده ایران ده یشه گن پیری بهانینگ (تاج الدین ابن بهاوالدین ) داستانیده هم اوچره یدی . اوشبو اثرنینگ پیری بهانینگ اؤغلی زین الدین قزوینی تامانیدن یازیلگن دوامیده "اؤزبیکی یون "، "مملکتی اؤزبیک " و " اولوسی اؤزبیک " سؤزلرنی اوچره تمیز . بو یرده سؤز آق اؤرده کؤچمنچیلری ایمس ، آلتین اؤرده خانی اؤزبیک خان و اونینگ دولتی حقیده دیر .شودن کیین ، تا 14 عصر نینگ 60 -أیللریگچه "اؤزبیک"اؤزی منبعلرده اوچرهمیدی . 14 عصرده یشب ایجاد ایتگن عرب مؤلفلری -نصرالدین ابن فورت (1361-1404)،الاسدی (1377-1447)،العین الدعینی لر (1361-1452)اؤزبیخان و اوندن کیین آلتین اؤرده ده حکمرانلیک قیلگن باشقه خانلرنی "شمال دشتلرنینگ پادشه لری "،"دشت سلطان لری "، "دشت مملکتلری نینگ پادشاه لری " و "قیپچاق لرنینگ پادشاه لری " دیب اتلگن لر.بویرده شونی هم ایتیب اؤتیش کیره ک کی ،باشقه بیر عرب تاریخچی سی الکلکاشانی (1418 أیلده وفات ایتگن ) تؤختمیشنی "اؤزبیکلر پادشاهی"دیدی.نظام الدین شامی (14-15 عصر ) اؤز رساله سیده تؤختمیش اؤغلانینگ دشت قیپچاق دن سمرقندگه کیلگن تصویرلنگن اؤرینده بؤنده ی یازه دی : " او (تیمور ) تؤختمیش گه اؤترار و ساوران ولایتلرینی عنایت قیلدی و اونی اؤشه یرلرگه یوباردی .بیر قنچه وقت اؤتگندن کیین اؤزبیکی پادشاه اؤروسخان نینگ اؤغلی قوتلوغ بوغا قؤشین بیلن کیلیب ، تؤختمیش اؤغلان بیلن جنگ قیلدی ".معلوم کی ، آق اؤرده نینگ خانی بؤلیب تؤختمیش 14 عصر نینگ 30 - أیللری آخریده تیمور نینگ فعال یاردمی بیلن ماوارالنهر نینگ شمالی تامانلری نی تصروف قیلیب تورردی . 1390 أیلی تیمور اونگه قرشی قؤشین سوردی . تیمور قؤشینی سریغ اؤزن دیگن یرگه ایتیب کیلگنلریده "نویان لر و امیرلر أیغیلیشیب ، "اگر بیز اول انقا تؤره اوستیگه یوریش قیلیب ، او گزنده نی ینچیب تشلسک ، سؤنگره اؤزبیک لر دیاریگه ( "دیاری اؤزبیک ") اؤتسک معقولراق بؤلردی "، دیب (تیمور گه ) عرض قیلدیلر " تیمور اوشبو ریجه گه راضی بؤلیب ، بؤریباشی آرقلی انقا تؤره گه قرشی یوریش قیلدی .عبدالرزاق سمرقندی تیمورنینگ انقا تؤره گه قرشی یوریشینی بتفصیل بیان قیلدی .جمله دن ، اثرده بونده ی دیه لدی : "هجری 792 أیلنینگ (میلادی 1390 ) اؤزیده تیمور مغؤلستان گه قره ب یوردی ( او وقتده مغؤلستان گه کاشغر و اندیجان قرار ایدی ) و یولده اوچره گن اسیرلر اونگه انقا تؤره نینگ مغؤلستان دن قاچیب کیتیب ، اؤزبیک صحرالریده ( در صحرای اؤزبیک ) یشیرینگنلیگینی ایتدیلر .تیمور عسکرلری قاچاقلرنی اوچ کونگچه اؤزبیک دشتیده بیهوده ایزلب یوردیلر و نهایت ، تؤرتینچی کونی قاراول لر یاغینینگ شو یرگه یقین جایده ایکنلیگی خبرینی ایتکیزیشدی.اؤتکزیلگن قیسقه مصلحت کینگشدن سؤنگ تیمور قؤشینلرینی اوچ قسمگه بؤلیب ، انقا تؤره و اونینگ قؤشنینی ایزلب تاپیشگه کیریشدی .جمال الدین حمید و شاهزاده عمر شیخ نینگ عسکرلری یاونی اؤره ب آلیشگه کیریشدی .تیمور بؤلسه اؤرته ده قالیب ، قاره -خوجرنی کیسیب اؤتیدیلرده ، مغؤللرنینگ اساسی چیکینیشی یوللرینی تؤسیب قؤیدیلر . قیاس موضیعده انقا تؤره نی قؤویب ایتیب ، مغلوبیتگه اوچره تدی .(تؤره چیکیندی ) عمر شیخ نینگ اؤغلانلری انقا تؤره نی قوویب ، آلای کول گچه باردیلر ".منبعلر انقا تؤره نینگ تؤختمیش بیلن علاقه سی تؤغریسیده بیران- بیر خبر بیرمیدیلر. اما ،مغؤللر قدرتلی تیمورگه قرشی کوره شیش نهایتیده تؤختمیش بیلن اتفاق بؤلیشگه اینتیلگنلر و 1388 أیلی حقیقتدن هم مغؤل حاکمی قمرالدین (1362-1363-1388-1389أیل) تؤختمیش بیلن اتفاق توزیشگه ایریشیب ، عمر شیخ نی جولکنده گی جنگده اینگیشگه موفق بؤلگن.یوقاریده کیلتیریلگن دلیللر ، بیرینچیدن ، دشتی قیپچاق نینگ چؤل قسمی اؤزبیک دشتی ، دیب اتلگنیدن ، ایککینچیدن ایسه ،بو پیتگه کیلیب ، کؤچمنچی اؤزبیکلر سیردریا نینگ شمالی تمانیده گی یرلرنینگ انچه گینه قسمیده (حاضرگی قازاقستان نینگ جنوبیده ) حکمران ایکنلیکلریدن دلالت بیره دیلر. تؤختمیش قؤشینلرینینگ اکثریتی کؤچمنچی اؤزبیکلر ایدیلر.خاند امیر هم 1388-1389 أیللر واقعه لری حقیده سؤز یوریتگنیده تؤختمیش قؤشینلرینی اؤزبیک قؤشینلری (سپاه اؤزبیک ) دیب ایتدی . 1319 أیلی قوندوزچده گی جنگده قتنشگن قؤشنیلرنی هم خاند امیر اؤزبیک قؤشینلری دیدی.معین الدین ناتنزانی، ایدیگی و قوتلوغ تیمورلر باشچیلیگیده 1399 أیلی تؤختمیشگه قرشی چیققن عسکرلرنی هم اؤزبیکلر دیدی . ایدیگی ، اونینگ اوکه سی عیسی بیک و آلتین اؤردنینگ کؤزگه کؤرینگن باشقه امیرلری شادی بیک ، فولادخان ، اولوغ محمد (یاکی محمد خان ) یوقاریده گی تاریخ نویسلر تامانیدن دشتی قیپچاق و اؤزبیک ولایتلرینینگ (پادشاه دشتی قیپچاق و ولایتی اؤزبیک ) حاکملری دیب ، اته گنلر.بو مسله بؤییچه میرزا اولوغ بیک نینگ (1409-1449)"تاریخی اربیعه الاولوس "("تورت اولوس تاریخی ") رساله سی دققتگه سزاواردیر . بو اثرده گی معلوماتلرنی قیسقه چه بیان ایتسک ، قویده گیچه : اؤزبیک خان اؤزبیک اولوسیگه (در اولوسی اؤزبیک ) پادشاه بؤلیب . سؤنگره ، 720 هجری أیلده (1320 میلادی) سعید آته نینگ سعی حره کتی بیلن دشتی قیپچاق اهالی سی مسلمان دینینی قبول قیلدیلر . اسلامنی قبول قیلگنلری نی اؤزبیکلر ، قبول قیلمگنلرینی ایسه (قلماقلر ) دیب اته ی باشلدیلر.کیلتیریلگن معلوماتلر اساسیده خلاصه قیلیب ایتیش ممکن کی ،"اؤزبیک " عباره سی ، دشتی قیپچاق ده گی تورک-مغؤل اهالیسینینگ عموملشگن نامی صفتیده 15 عصرده گینه پیدا بؤلدی . اما ، اؤزبیکلر دشت قیپچاقده فقط 14 عصر آخرلری -15 عصر باشلریده گینه پیدا بؤلگنلر ، دیب اؤیلش خطا بؤلور ایدی . حاضرگی اؤزبیکلر ، قازاقلر ، قاره قالپاقلر و باشقه خلقلرنینگ اجدادلری شو خلقلر حاضر یشه یاتگن یرلرده قدیم زمانلرده هم یشه گنلر . لیکین اؤزبیکلر ، قازاقلر ،قاره قالپاقلر دیب اتمه گنلر .تاریخی ،ادبی منبعلرده دشتی قیپچاق نینگ شرقی قسمیده قدیم زمانلردن بیری تورلی تورک قبیله لری یشه گنلری حقیده انچه گینه معلوماتلر موجود .بو یرلرنی 13 عصر ده مغؤللر ضبط ایتگن بؤلسه ، دشت قیپچاق نینگ تورک قبیله لری آراسیده تیز آراده سینگیب کیتگنلر و حتا اؤز ملتلرینی یؤقاتگنلر . چنگیز خان قؤشینلرینینگ اساسی قسمی نی تورکی قبیله لر تشکیل ایتگنلیگینی هم اونوتمسلیک ضرور .مسعود ابن عثمان کؤهستانی شهادتلیک بیریشیچه ، آق اؤرده ، یعنی کؤچمنچی اؤزبیکلر ترکیبیگه قویده گی قبیله لر کیرگن : بورگوت ،قیات ،قؤشچی، قؤنغیرات ، اوشون(اوسون)، اؤته چی ، نیمان ، جاگ،چیمبای، قارلوق، کینه گس، دؤرمان، قورلاوت، توب، منغیت، نوکوز، تنغو ، اؤیغور ، خیتای ، تایمس، ایچکی ، تومن ، مینگ و باشقه لر . بینایی نینگ "شیبانی نامه " اثرلریده ، 15 عصر نینگ 80 -أیللریده شیبانی خانی قؤلب توروچی قبیله لر آراسیده ینه شادباغلی و شونقارلی قبیله لری هم ایسلب اؤتیله دی .محمد ابن والی نینگ سؤزلریگه قره گنده ، عبدالخیرخان نینگ قؤشینلریده اؤیغور ،مجار و کیللرنینگ جنگوار گروه لری بؤلگن .بو قبیله لر نینگ کیلیب چیقیشلری تورلیچه .مثلن ، قؤنغیرات ،نوکوز و قیاتلر -مغؤلگه،تنگولر بؤلسه تبت گه تعلقلی.خیتای لر خصوصیگه کیلسک ، اولرنینگ اجدادلری -10-11 عصرلرده شمالی -شرقی خیتای ده یشب حکمرانلیک قیلگن کیدانلردیر.روزبه خان اصفهانی 16 عصر باشلریده اؤزبیکلر اوچ طایفه ("خلق")، یعنی قبیله لر بیرلشمه سی گه تعلقلی دیدی ، - بولر شیبانی اولوسیگه قره شلی برچه قبیله لر ،قازاقلر و نهایت ، منغیتلر .معلوم کی ، دشت قیپچاق ده گی کؤچمنچی اؤزبیکلر اتفاقینی تشکیل ایتگن کؤپ قبیله دیر زمان اؤتیشی بیلن پرچه لنیب کیتیب ، اونینگ قسملری قازاقلر ،قاره قالپاقلر ، باشقرتلر و باشقه لرنینگ ترکیبیگه کیرگنلر ، اما اؤزلرینینگ قبیله ناملرینی سقلب قالکنلر".15 عصر نینگ باشلریده یوقاریده ایتیب اؤتیلگن قبیله لرنینگ بیر قسمی (اؤزبیکلر -"اؤزبیکان") شیبانی خان اطرافیده بیرلشیب ، اؤرته آسیا حاضرگی اؤزبیکستان و اوغانستان حدودیده تورغون بؤلیب قالگندیلر .شو پیتدن باشلب "اؤزبیک "عباره سی ایتنیک معنا کسب ایتدی و بو حدوده گی تورکی اهالی "اؤزبیک" نامینی قبول قیلدی.شو یرده تأکید لب اؤتیشیمیز کیره ککی ، کؤچمنچیلر ،اول قیسی قبیله گه منسوب بؤلسه لر اؤشه نامنی سقلب قالدیلر و تا 20 عصر گچه اجدادی -قبیلوی بؤلیشلرنی سقلب کیلدیلر . اما ، اؤزبیک خلقینینگ کیلیب چیقیشی 16 عصر گه تؤغری کیله دی دیگن گپ تؤغری ایمس . بو یرده سؤز ، فقط "اؤزبیک" عباره سینینگ ایتنانیم صفتیده پیدا بؤلگن وقتی حقیده بارماقده . معلومکی ، قدیمدن اؤرته آسیا ده تورکی تیلده سؤزلشوچی خلقلر یشه گنلر ، دشت قیپچاق نینگ کؤچمنچی اؤزبیکلر ی ماوارالنهر نینگ اؤتراق تورکی اهالی سی آراسیده سینگیب کیتیب ، "آخرگی قؤشیلگنلر"صفتیده اؤز ناملرینی اولرگه بیرگنلر...تیارلاوچی : عزیز فاریابی إیل و اولوس وطن شوقی مینی جانیمغه مخصوص ، تامیر ایچره آقر قانیمغه مخصوص . بو اولکه یشنه شی خلقی غه آرمان ، اولوسم برله آرمانیمغه مخصوص . قیلی خذمت شعارم کیچه-کوندوز، خدا شاهد که پیمانیمغه مخصوص . بیزه میراث بؤلگن دیر کوره شماق ، شهامت همده ایمانیمغه مخصوص . إیلیم یایدی شعارین بو جهانغه ، تیلیم برله بیلیم شاهنیمغه مخصوص . بویوک بختیم مینی إیل و اولوس دیر دیمک دایم آرمانیمغه مخصوص . حیات و باغ و راغ و شهر زیبا ، قوریش ایلگی تورانیمغه مخصوص . محبت ملکی نی شاهی "عزیز"ینگ، الم،درد قلب سؤزانیمغه مخصوص . عزیز فاریابی تاشکینت 2004 . 01 .22 [ سه شنبه یازدهم بهمن ۱۳۹۰ ] [ 9:3 ] [ داکترفاریابی ]
اینگ قدیمگی دولتلر .اولرده گی اجتماعی -اقتصادی حیات اؤرته عصرنینگ آخرلریدن باشلب حاضرگی کونگه قدر " اویستا "معلوماتلری ( ولاتیلرنینگ اریاشیانه بؤئیچه بیرله شیشی ) گیرادوت و گیکتی اثرلری ( " کتته خوارزم " ) ، شونینگدیک ، کتیسینینگ قدیمی باختریا پادشاه لیگی حقیده گی معلوماتلری و نهایت ارخیالوژیگ تدقیقاتلر نتیجه لری اؤرته آسیا ده ایلک دولت اویوشمه لرینینگ پیدا بؤلیشی معمألرینی اؤرگنیش اوچون اساس بؤلگن بؤلیشیگه قره مسدن ، قدیمگی دولتلر حدودلری ، شکللری ، باشقارو تیظیمی و سنه سی بیلن باغلیق بؤلگن موضوعلرنینگ ایریم یؤنلیشلری همان علمی بحثلرگه سبب بؤلماقده . اجتماعی-اقتصادی احوالنی تحلیل قیلیش شونی کؤرسته دیکی ، میلاد دن اول، بیرینچی مینگ أیللیک نینگ باشلریگه کیلیب ، اؤرته آسیا نینگ نسبتن رواجلنگن حدودلریده ایلک دولت اویوشمه لری پیدا بؤله باشلیدی . میلاد دن اول . 8-9 عصرلرگه کیلیب ، باختریا ( جنوبی اؤزبیکستان ، جنوبی تاجیکستان ، شمالی اوغانستان ) حدودلری ده حربی اهمیتگه ایگه بؤلگن سیاسی بیرلشمه لر تشکیل تاپه دی .اؤشه دور ده مرغیانه و سغدیانه قدیمگی باختر یا نینگ ایریم قسملری بؤلگنلیگی حقیده تورلی معلوماتلربار. باختریا شرقده گی اینگ مهم حربی و اقتصادی مرکزلردن بیری بؤلیب ، اهالینینگ ، قدرتلی شهرلر و قلعه لرنینگ کؤپلیگی ، طبعی خام اشیأگه بایلیگی ، مهم مرکزی سودا یوللری چار رهه سیده جایلشگنلیگی ، هنرمندچیلیکنینگ رونقی شونده ی دلالت بیره دی . سؤنگی أیللرده آلیب باریلگن تدقیقاتلر " کتته خوارزم " ، " قدیمگی خوارزم " مسئله لریگه بیرمونچه انیقلیکلر کیریتدی .ارخیالوژیک تدقیقاتلر نتیجه لریگه کؤره ، خوارزم توپراغیده میلاد دن اول .7 - 8 عصر لرگه عاید پخسه یاکی خام غیشت تورر جایلر انیقلنمگن ( تورر جایلر یه ریم یرتؤله لردن عبارت ).قدیمگی خوارزم دولتی میلاددن اول . 6 عصر ده آمودریا نینگ اؤرته آقیمی قسمیدن آرال گه یقین بؤلگن یرلرده وجودگه کیلگن . باختریا و خوارزم دولتینینگ حدودی چیگره لری اؤرته آمودریا آقیمیده گی یرلر آرقلی اؤتگن . خوارزم نینگ ایریک سوغاریش انشأتلری میلاد دن اول . 5 - 6 عصر لرگه عاید دیر . اؤلکه ده بو دورلر گه عاید کؤپگینه شهر و قشلاقلر خرابه لری آچیب اؤرگنیلگن .اولرده گی تاپیلمه لر ، منزلگاه لر ، خام غیشت و پخسه دن قد کؤتر گن بؤلیب ، اهالی دهقانچیلیک و چارواچیلیک شغولنگن .شهرلرده هنرمندچیلیک رواجلنگن. قدیمگی سغدیانه ، زرافشان و قشقه دریا واحه لریده جایلشگن بؤلیب ، جنوبی-شرقده باختریا ، شمالی -غربده خوارزم بیلن چیگره داش بؤلگن .سغدیانه حقیده " اویستا " ، هخمانیلر دوری ، میخت یازولری و یونان-ریم تاریخچیلری معلوماتلر بیره دیلر . قشقه دریاده گی بیر قطار تورر-جایلر و اوی -قؤرغانلر قالدیقلری میلاد دن اول . 8 - 9 عصر لرگه عاید دیر . سغدیانه ده افرآسیاب ، یرقؤرغان ، اوزونقیر کبی یه ریک شهر مرکزلری همده قؤشنی ولایتلر و دولتلر بیلن اؤز ارا اقتصادی و مدنی علاقه لر رواجلنه دی . اؤزبیکستان حدودلریده گی اینگ قدیمگی دولتلر حقیده زردشتیلرنینگ مقدس دینی کتابی " اویستا " ، هخمانی لر نینگ میخت یازولری ( بیخیستون ، نقش رستم ، سوزه ، پیرسیپال ) یونان -ریم تاریخ چیلرینینگ (گیرادوت ، گیکتی ، کورسئی روف ، ارین ، ستره بان و باشقه لر ) معلوماتلر بیره دی. سؤنگی أیللر ده قدیمگی باختریا ، سغدیانه و خوارزم حدودلریده آلیب باریلگن ارخیالوژیک تدقیقاتلر کؤپ حاللرده یازمه منبعلر معلوماتلرنی تصدیقلی دی. میلاددن اول .559 أیلده ایران ده پادشاه کیر 2 هخمانیلر دولتیگه اساس ساله دی .میلاد دن اول . 545 - 540 أیللرگه کیلیب هخمانی پادشاه لری اؤرته آسیا ده گی پرفیه ، مرغیانه ، باختریا ، سغدیانه کبی ولایتلر و کوچمنچی قبیله لر اوستیدن اؤز حکمرانلیکلرینی اؤرنتدیلر . اؤرته آسیا خلقلری باسقینچیلرگه قرشی مردانه وار کوره ش آلیب باره دیلر .خصوصن ، کؤچمنچی ماسگیت قبیله لری هخمانیلرنینگ کتته قؤشنیلرینی تار-مار ایته دیلر (میلاد دن اول . 530 أیل . ) بو جنگده فارس پادشاه سی کیر 2 هم هلاک بؤلدی .شونیدیک ، میلاددن اول . 522 و 519 - 518 أیللرده مرغیانه ده همده سکلر اؤلکه سیده فارسلرگه قرشی قؤزغلانلر کؤتریلدی. بو دورده قدیمگی باختریا اهالیسینینگ اساسی مشغولاتی دهقانچیلیک ایدی . قلعۀ میر ، کوچوک تیپه ، قیزیل تیپه ، قیزیلچه ، بندیخان کبی میلاد دن اول . 4 - 6 عصر یادگارلیکلریدن کؤپلب محنت قوراللری تاپیلگن . دهقانچیلیک صنعی سوغاریشگه اساسلنگن . بو حدودلرده اوندن تشقری چارواچیلیک ، کولالچیلیک ، تیمیرچیلیک و بدیعی هنرمندچیلیک (آمودریا خزینه سی ) هم رواجلنه دی . میلاد دن اول . 4 - 6 عصرلرده سغدیانه ده کؤپلب شهر و قشلاقلر بؤلیب ، اولر فارس پادشاه لریگه کتته-کتته سالیقلر تؤلب تورگنلر . خصوصن ، بو دور گه عاید اوزونقیر ، یرقؤرغان ، افرآسیاب ، قؤرغانچه ، کؤک تیپه کبی 50 دن زیاد یادگارلیکلر اؤرگنیلگن .بو حدودلردن تاپیلگن کؤپگینه تاپیلمه لر اهالینینگ دهقانچیلیک ، چارواچیلیک و هنرمند چیلیک بیلن شغوللنگنیدن دلالت بیره دی . شونینگدیک ، سودا- ساتیق و اؤز ارا علاقه لر هم انچه رواجلننه دی . بو دور ده خوارزم حدودیده هم یه ریک -یه ریک منزلگاه لر موجود ایدی.قشلاقلرده دهقانچیلیک ،شهرلرده ایسه هنرمندچیلیک رواجلنگن ایدی .جانبازقلعه ، کؤزه لیقیر ، توپراق قلعه کبیلر مدنی مرکزلر حسابلنگن . اؤزبیکستان ده گی اینگ قدیمگی محللی یازو نمونه لری هم خوارزم حدودلریدن (توپراق قلعه ، میلاد دن اول . 4 عصر ) تاپیلگن . میلاد دن اول . 329 أیلیگه کیلیب ،مقدونیه لیک اسکندرنینگ اؤرته آسیاگه یوریشلری باشلنگندی.اسکندر قؤشنیلری سغدیانه و اوستوراشنه یرلریده جوده قتتیق قرشیلیککه دوچ کیلدی. جنگلرده اسکندرنینگ اؤزی هم بیر نیچه مرته یره دار بؤلدی . میلاد دن اول . 329-327 أیللر دوامیده محللی سغدی اهالی سپیتمن باشچیلیگیده یونان -مقدون باسقینچیلریگه قرشی کوره ش آلیب باریب ، اولرگه جوده کتته تلفات ایتکزدی . اسکندر قؤشنیلری هیچ قچان سغدیانه ده کیدیک قرشیلیککه اوچره مگن ایدی . میلا دن اول . 323 أیلده مقدونیه لیک اسکندر وفات ایتگنیدن سؤنگ اؤرته آسیا یرلری سلواکه حکمرانلیگی آستیگه اؤته دی (میلاد دن اول . 306 أیل ).سلواکیلردن بؤلگن انتیوخ بیر ، دوریده (میلاد دن اول . 280-261 أیل. ) اؤرته آسیا ولایتلریده تینچ حیات باشلنیب ، قشلاق خؤجه لیگی ، هنرمندچیلیک ، سودا-ساتیق انچه گینه رواجلنه دی.اؤرته آسیا یرلری سلواکیلر دولتینینگ مهم قسمی بؤلیب ، حربی-ستراتیژیک و اقتصادی اهمیتگه ایگه ایدی. اؤرته آسیا ولایتلرینینگ سلواکیلر دولتی ترکیبیگه کیرگن دوری یونان-مقدون یوریشلری پیتیده ویران بؤلگن ایشلب چیقاروچی کوچلرنینگ و باختریالیکلر ، سغدیلر همده پفیه لیکلر نینگ باسقینچیلریگه قرشی کوره شده بیرلشو دوری بؤلدی. میلاددن اول . 3 عصرنینگ اؤرته لریگه کیلیب ، سلواکیلر دولتیده تخت اوچون اؤز ارا کوره شلر اوج آلیب کیتدی. نتیجه ده دستلب پرفیه ، کئین ایسه یونان-باختریا دولتلری سلواکیلردن اجره لیب چیقدی. میلاد دن اول .250 أیلده بیرینچی یونان-باختریا پادشاه سی دیآداد اؤزینی حکمدار دیب اعلان قیلدی و تنگه لر ضرب ایدی. تنگه شناسلیک معلوماتلریگه کؤره ،میلاد دن اول. 3 عصرنینگ آخریگچه یونان - باختریا ده بیر نیچه پادشاه لر اؤتگنکی ، اولر یازمه منبعلرده ایسلتیلمی دی .میلاد دن اول . 2 عصر باشلریگه کیلیب دیمیتری ، ایوکراتید کبی پادشاه لر یونان - باختریا یرلرینی جنوبگه تامان کینگیتیریب باره دیلر. میلاد دن اول . 2 عصرنینگ ایکینچی یریمیدن باشلب کؤچمنچی قبیله لرنینگ هجوملری و اؤز ارا کوره شلری نتیجه سیده یونان-باختریا پادشاه لیگی قوله تیلدی. تیارلاوچی : عزیز فاریابی [ سه شنبه یازدهم بهمن ۱۳۹۰ ] [ 8:59 ] [ داکترفاریابی ]
اؤزبیک اتمه سی خصوصیده 
اؤزبیک اتمه سی خصوصیده اؤزبیک خلقی شکللنیشینینگ کیینگی ،ینه بیر مهم دوری 9 -12 عصرلر حسابلندی . 10 عصر نینگ آخرلریده تورکی ایتنیک قتلمینینگ ماوارألنهرنینگ برچه حدودلریده اوستونلیگینی تأمینلاوچی تاریخی واقعه لر صادر بؤلدی. ارغو ،توخسی ،قرلوق،چیغیل و یغما قبیله لری اتفاقیده گی قاره خانیلر دولتی یوزه گه کیلیب ،بو دولت 999 إیلی ماوارآلنهرنی اؤز ایلکیگه کیریتدی.قاره خانیلر دولتیده قرلوق -چیغیل تورکی تیل لهجه سی کینگ ترقلدی .کیینچلیک شو تیل اساسیده ادبی تورکی تیل یوزه گه کیلیب ، اونی حضرت محمود کاشغری "اینگ آچیق و روان تیل " دیب اته گن . تورکی تیلده 9 - 12 عصرلر مابینیده بیر قطار اثرلر یازیلگن بؤلیب ،احمد یوگنکی نینگ ( 869 - 775 ) " حبت الحقایق " (حقیقت لر تحفه سی ) داستانی ، یوسف خاص حاجب نینگ ( 11 عصر ،"قوتدغو بیلگ"(سعادتگه یؤللاوچی بیلیم )اثری ،حضرت محمود کاشغری نینگ مشهور "دیوان الغات التورک "اثری ،اولیا احمد یسوی حضرتلری نینگ (1041 - 1167) "حکمتلر " ی همده "اؤغوزنامه"،"الپامیش،"گواؤ ماوارألنهر و خراسان نینگ فارسی -دری تیلیده سؤزله شوچی اهالیسی 10 عصر دن باشلب اؤزینی "تازیک"-یعنی "تاجیک"دیب یوریته باشلیدی . سامانیلر و قاره خانیلر (9 عصر اؤرته لریدن -1213 إیلگچه)دن تشقری حکمرانلیک قیلگن کیینگی سلاله لر ،غزنویلر (997-1187)،سلجوقیلر (1040-1157)،خوارزم شاه -انوشتگینلر (1097-1231)نینگ برچه سی تورکی قومگه تیگیشلی بؤلیب ،اؤز وقتیده نفقط اؤرته آسیا،بلکی اؤرته شرقده هم حکمرانلیک موقعگه ایگه بؤلگنلر .مغوللر استلأ سی گرچی اهالی باشیگه نهایتده آغیر کلفتلر و یؤقاتیشلر آلیب کیلگن بؤلسه-ده، تدقیقاتچیلر فکریچه ،اؤزبیک خلقی اتناگینیزی و ایرقیگه دیرلی تأثری بؤلمدی. ماوارألنهر و خوارزمدن شمالده جایلشگن ولایتلرنی ، مسلمان مولف لری دشتی قپچاق -قپچاق چؤلی دیب اتشگن .قدیمدناق بو یرلردن اساسن تورکی خلقلر و تورکلشگن مغوللر استقامت قیلرایدیلر .چینگیزخان باسقینیدن سؤنگ بو یرلر کتته اؤغیلی جوچینگنی ایلکیگه توشگن ایدی . کیینچلیک بؤ حدود ایککی قسمگه بؤلینیب کیتدی .جوچینینگ اؤغلی بؤلمیش شیبان نینگ اولادیدن بؤلگن سلطان محمد 13 یاشده (1312-1341) آق اؤرده گه حکمدار بؤله دی .سلطان محمدگه اؤزبیک خان دیب تخلص بیریلگن. کؤپچیلیک تدقیقاتچیلرنینگ فککرلریگه قره گنده اؤلکه میز حدودلریده اینگ قدیمگی دورلرده یشه گن اؤتراق محلی -سغدیلر ،خوارزمیلر ، باختریلر،سکلر،مسیگیتلر ،حاضرگی اؤزبیک خلقینینگ اساسینی تشکیل ایتدی.تاریخ نینگ قدیمگی دولتلریده اهالی کؤپ حاللرده اؤزلری یشه گن جای نامی بیلن اتلگن بؤلیب ،اؤرته عصرلرگه کیلیب بو ناملر اؤزگره دی .خصوصن ،دشتی قپچاق حدودلریده یشه گن تورکی اهالی ماوارألنهر یرلریگه کیلیب ،بو یرده یشه یاتگن اؤتراق اهالی بیلن اویغونلشیب کیتگن و اهالی اؤز نامینی اؤزبیک دیب اته گن .اؤرته عصرلر تاریخی ادبیاتلرده هم بو نام "اؤزبیک " ، "اؤزبیکلر" صفتیده تیلگه آلینه دی .اما ،شو نرسه انیقکی،دشتی قپچاق حدودلریدن کیلگن تورکی قبیله لر محلی اهالی ایتناگینیزیگه ،عرف-عادت و عنعنه لرگه سیزیلریلی درجه ده تأثر ایتمه دیلر ،عکسینچه اونینگ آره سیده سینگیب کیتیب یوقاری درجه ده گی مدنعیت تأثریده بؤلدیلر. تدقیقاتچی عبداقهار ابراهیموف نینگ یازیشیچه ،اؤزبیک خلقی اساسن ایککی ایتنیک قتلمدن تشکیل تاپگن .بیرینچی قتلم توران-تورکستان حدودلریده شکللنگن.ایککینچی قتلم ایسه والگه (ایتیل)دریاسی بؤیلریدن تارتیب ،تا خوارزم نینگ شمالی ، سیر دریانینگ اؤرته و قویی آقیملریگچه بؤلگن حدودلرده شکللنگن ،بو مکان اؤتمیش ده تورلی ناملر بیلن ،چنانچی قپچاق دشتی ،آلتین اؤرده ،اؤزبیک ولایتی ،اؤزبیک مملکتلری ،اؤزبیک اولوسی دیب اتلگن .خلقیمیزنینگ بو قتلمینی جغرافعی اؤرین جهتیدن شرطلی روشده شمالی قتلم دیب اتش هم ممگن . خلاصه قیلیب ایته دیگن بؤلسک ،اؤزبیک خلقینینگ اتنیک شکللنیشی اوزاق دوام ایتگن مرکب جریانده دیر .اؤزبیک خلقینینگ اساسینی حاضرگی اؤزبیکستان حدودلریده بیر نیچه مینگ إیللر دوامیده یشب کیلگن محلی سغدیلر ،قنغلر،باخترلر ،خوارزمیلر ،دوانلیکلر ،سکلر و مسیگیتلر تشکیل ایته دی .تورلی دورلرده بو حدود لرگه کیریب کیلگن قبیله لر ،ایللتلر و خلقلر دور اؤتیشی بیلن محلی اهالی گه اؤز تأثرینی قسمن اؤتکزگن.اؤزبیک خلقی شکللنیش جریانینینگ برچه باسقیچلریده محلی اهالی چیتدن کیلگن (کیلگیندی )اهالی گه نسبتن اوستون بؤلگن. بو فککریمیزنی اثباتلاوچی دلیللردن بیری، کیینگی اوچ-ایککی مینگ إیل دوامیده اؤرته آسیاده ، اؤزبیکستان ده محلی اهالی نینگ تیلی اوچ مرته اؤزگردی .خصوصن ،شرقی ایرانی تیللر اؤرنیگه غربی ایرانی تیللری (فارس تیلی ) و ایره میزنینگ باشلریدن باشلب تورکی تیللر کینگ ترقله باشله دی .اما محلی خلق نینگ "قانی "، یعنی ژینیتیک ایترلی اؤزگرمدی و قدیمی خلقلرگه خاص کوپگینه انتراپالوژیک خصوصیتلر شو کونلرگه قدر سقلنیب کیلماقده . اؤزبیک خلقی کیلیب چیقیشینینگ اساسینی اینگ قدیمگی دورلردن باشلب اولکه میز حدودلریده یشب کیلگن خلقلر و ایللتلر تشکیل ایتگن. ایککی مینگ إیل دوامیده محلی اهالی گه کیلیب قؤشیلگن تورکی تیلی ایلت و خلقلر اؤزبیک خلقینینگ شکللنیشیده اساسی ترکیبی قسم صفتیده قتنشگن. تیارلاوچی : عزیز فاریابی [ سه شنبه یازدهم بهمن ۱۳۹۰ ] [ 8:57 ] [ داکترفاریابی ]
ابن سینا نی ... اؤلدیریشگن !
ابن سینا نی ... اؤلدیریشگن ! ... همدان تمان یوریش باشلنیب ، جنگ قیزغین پلله گه کیرگنده ابن سینا نینگ دردی ینه قیته لب ، مداری قاچدی . اولوغ حکیم ایندی کوچدن قالگنینی و کسللیکنی دفع قیلالمسلیگی نی انگلب ، اؤزینی-اؤزی دوالشنی تؤختتدی ... طب علمینینگ اینگ یوقاری چؤقیسیگه چیققن ابن سینا اؤز فعالیتی دوامیده مینگلب بیمارلرنی دوالهگن ،جوده کؤپ بیمارلرنی اؤلیم شکنجه سیدن آلیب قالگن بؤلسه-ده ،اؤزیگه کیلگنده عاجزلیک قیلدی ... ابو علی الحسین ابن عبدالله ابن سینا گرچه بخارانینگ کیچیکگینه افشانه قشلاغیده توغیلگن بؤلسه-ده، وقت اؤتیب اونینگ داوروغی عالمنی توتدی.اصلی خوارزملیک بؤلگن و بخارا ده یشب ایجاد قیلیاتگن انآتیله یگه شاگرد توشیشی اونینگ ابن سینا بؤلیب داوروق تاره تیشیگه سبب بؤلدی. او حتا اوستاذیدن هم اؤزیب کیتدی. بو حقیده حکیم نینگ اؤزی : "نآتیله ی قیسی مسئله لرنی میندن سؤره مسین ،مین او مسئله نی اوندن کؤره دروستراق تصور قیلردیم .نهایت اوندن منطیق نینگ یوزه کی مسئله لرنی اؤقیدیم ، لیکین منطیق نینگ نازیک تامانلری اونگه نامعلوم ایدی"" ، دیه یازگندی. ابن سینا گرچی یخارا امیری نوح ابن منصورنی دوالب ، کتته اعزازو احترامگه سزاوار بؤلگن بؤلسه-ده ، سامانیلر دولتی قولب ، بخارای شریفنی قاره خانیلر ایگلله گچ ، 1005 أیل ده خوارزمگه کیله دی . شو طریقه او دور تلاتوپلری و سیاسی اؤزگریشلر باعث علم و ایجاد اوچون تینچ و برقرار حیاتنی ایستب ، 1012-1014 أللرده جورجانده ، 1014 أیلی ره یده ، 1015 -1023 أیللر ده همدان و سؤنگره اصفهانده مهاجرلیکده یشه دی .ابن سینا کؤپ أیللر مسافرلیکده حیات کیچیرگن بؤلسه-ده ، عادی خلق وکیللری-یو حکمدارلرینی بیردیک دوالگنی اوچون یوکسک اعتبار تاپیب ، اعزاز و حرمتگه سزاوار بؤلدی . دور تلاتؤپلری وسیاسی فتنه لر باعث متصل کؤچیب یورگنی ، تورلی خیل کسللیکلرنی دوالش ، تجربه لر اؤتکزیش ، تحلیللر اساسیده اثرلر یازیش اوچون کؤپ تونلرنی اویقو سیز اؤتکزگنی سببلی ، متفککر حکیمگه راحت و فراغت یاغ ایدی .حتا همدانده یشه یاتگنیده فتنه طفیلی امیر عسکرلری ابن سینا نینگ اوئیگه باستیریب کیریب ، مال و ملکینی تالان-تاراج قیله دیلر و امیر شمس الدوله دن بیوک حکیم نی اؤلدیریشنی طلب ایته دیلر . نتیجه ده ، وضعیت اؤنگلنگونچه ابن سینا ابن ده نوح دیگن کیشینینگ اوئیده قیرق کون یشیرینیب یاتیشگه مجبور بؤلدی. باشقه بیر سفر ایسه (ینه سرای اؤئینلری باعث ) ابن سینا فارادجان قلعه سیده معلوم مدت قملیب هم یاته دی . بولرنینگ بری اولوغ حکیمنینگ ساغلیغیگه سلبی تأثیر اؤتکزمی قالمگن... 1035 أیلده اصفهان امیری علاوالدوله بیلن تاشفراش اؤرتسیده اوروش بؤلیب تورگن پلله ده ابن سینا قتتیق سنچیق توتیب قاله دی .بیوک حکیم تیزده اؤزینی اؤزی حوقنه (ایچینی تازه لش)قیله باشلیدی . جنگ بؤلیب تورگن شهرده آسایشته لیک بؤلرمیدی ! دوالنیش اوچون قوله ی بؤلمگن جایلرده قیلینگن حوقنه نتیجه سیده ابن سینا نینگ ایچکلری یلیغلنیب کیته دی . اؤز ساغلیگینی اؤیلب ابن سینا نی همیشه یانیده آلیب یوره دیگن امیر علاوالدوله حکیم نینگ کسللیگیگه بی پروا قرهیدی ، ابن سینا نی بیتاب حالیده هم ایککی أیل دوامیده اؤز سفرلریده بیرگه یوریشیگه مجبور قیله دی . بو وقت ایچیده حکیم نینگ دردی کوچهیب کیتگن ، ایچکلریده گی اؤتکیر یلیغلنیش نتیجه سیده سنچیق و آغریقلر زؤره یب ، احوالی انچه یامانلشگن ایدی . ابن سینا زؤر بیریب اؤزینی دوالشگه اورینه دی ، اما ... ال-جوزجانی شونده ی یازیب قالدیرگن : " ... حتا بیر گه ل حوقنه قیلینه دیگن نرسه ایچیگه ایککی دانه کرفس اوروغی اره لشتیریشنی بویوردی .بو بیلن او سنچیق پیتیده پیدا بؤله دیگن قارین دم بؤلیشینی یؤق قیلماقچی بؤلگندی . اونی دواله یاتگن اره لشمه گه کرفس اوروغینینگ بیش درهم وزنده گیسینی سالیب یوباریبدی .بو طبیب دوا اسناسیده اته یلب شونده ی قیلدیمی یا ینگلیشیب قالیب داری نی کؤپ سالیب یوباردیمی -بونی مین بیلالمدیم ، چونکی بو ایش بجریله یاتگن پیتده ایش اوستیده بؤلمگن ایدیم ... " بو " ینگله شیش "بیوک حکیم نینگ دردینی زؤره یتیریب یوباردی ، اونینگ احوالی ینه ده آغیرلشدی . شونده هم ساغه یشدن امیدی سؤنمگن ابن سینا اؤزینی دوالشگه زؤر بیریب اینتیلر ، اما طبابت قاعده لریگه هر قنچه رعایه قیلیب یشه گن بؤلمسین ، قاچقینلیک و قاماقده کیچگن أیللر ، تینیمسیز محنت ، ایجاد طفیلی توننی تانگگه اولشلر نتیجه سیده گی اویقوسیزلیک ، حسد گویلرنینگ کردکارلری طفیلی تارتیلگن عذاب و تالیقیشلر اونگه سلبی تأثیر اؤتکزیب بؤلگندی. ال- جوزجانی نینگ یازیشیچه ، ابن سینا کسل بؤلیب یاتگن اؤشه کیزلرده اونینگ خذمتکارلریدن بیری ایچیله دیگن داریگه کؤپ مقدارده افیون قؤشیب بیره دی .بونی ابن سینا سیزمه ی هم قاله دی .بو حالت نینگ سببینی ابو عبید ال- جوزجانی شونده ی ایضأح لیدی : " ... بونده ی خیانت نینگ سببی -اؤشه خذمتکارنینگ ابن سیناگه تیگیشلی انچه گینه مبلغنی اؤمرگنیده ایدی .اگر او توزه لب کیتگود ه ی بؤلسه ، خذمتکار اؤز قیلمیشینینگ آشکار بؤلیشینی و عاقبتده جزالنیشینی بیلیب ، بیوک حکیمنینگ اؤلیشینی ایسته گن ایدی " .افیون دن سؤنگ احوالی بیحد آغیرلشگن ابن سینا نی همدانگه آلیب کیله دیلر .قولنج و توتقاناق توتیشی نتیجه سیده احوالی بدتر آغیرلشیب باره یاتگن حکیم بری-بیر یشش دن امیدینی اوزمگن ، اؤزینی اؤزی دوالشگه اورینر ، بو معالجه لر تأثیر قیلیب گاهیده انچه تیتیکلشیب قالر ، بعضیده ایسه حتا اؤرنیدن توریشگه هم مجالی کیلمسدی . نهایت ، او بوتونلی کوچدن قالگنینی و کسللیکنی دفع قیلالمسلیگینی انگلب ، اؤزینی -اؤزی دوالشنی تؤختتدی. جوزجانی نینگ یازیشیگه کؤره ، ابن سینا : " ... ایندی بوندن بویان معالجه فایده بیرمیدی " ،دیگن ... طب علمی نینگ سلطانی ، بیوک متفککر علامه ابن سینا حضرتلری 1037 أیل رمضان آیینینگ بیرینچی جمعه سیده -24 جون کونی همدان شهریده وفات ایتدی. شونده او بار - یؤغی 56 یاشده ایدی . تیارلاوچی :داکتر عزیز فاریابی . [ سه شنبه یازدهم بهمن ۱۳۹۰ ] [ 8:54 ] [ داکترفاریابی ]
|
درباره وبلاگ  حرمتلی وعزیز دوستلر بو ویبلاگه خوش کیلدینگیز .سیز بو ویبلاگه یازیلگن ادبی فرهنگی تاریخی اجتماعی مضمونلر نی قویگن من .اوقوب وکمچیلیک لرنی تولدیره سیز دیگن امیده من.باشلنیش بیتیده حرمتلی متفکر شاعر ایرکین واحدوف نینگ اوزبیگیم عنوانلی شعرینی قویب شو شعر اساسیده آزگینه بولسه هم تورک اوزبیک تاریخی توغری سیده معلومات لر قیدیریب وب گه تشلب باره یابمن .سیز اولوغ شخصلر گه مقول بولسه دیگن امیده من.داکتر عزیزالله فاریابی AZIZULLAH FARYABI DR.FARYABI@GMAIL.COM DR-FARYABI@HOTMAIL.COM کانادا +1 778 998 3643 SKYPE DR-FARYABI65 | |
| [قالب وبلاگ : تمزها] [Weblog Themes By : themzha.com] | ||
