جهان نثری انتو‌لوژی‌سی

 اد‌نن اۉزن ‌یلچینار (1934؛ تورکيه) O‘zyalchinor (turk. Adnan Özyalçıner, 1934, Istambul) - turk yozuvchisi (تورک. ادنن اؤزیلچینار، 1934، ایستمبول) - تورک یازووچیسی.

 ایش تشلش (حکایه‌)

فابریکه‌ نینگ بېتونلنگن کېنگ‌گینه حولیسی قیته‌دن اېریتیشگه مۉلجللنگن سینیق آینه‌لر بیلن تۉلیب-تاشیب یاتردی. تاغده‌ی اویولیب یاتگن آینه‌لر تانگگی قویاش نینگ نورلریده الماس قیرّه‌لرینی ییلتیره‌تگنچه حرکتسیز یاتردی. منه‌، نېچه‌ کوندیرکی واگون-واگون سینیق آینه‌لرنی قیزیگن بۉتقه‌گه ایلنتیرووچی پېچلردن کۉککه توتون اۉرله‌مه‌یدی. قېیینچه‌لیک مذکور قاریشمه‌دن سوو ایچیش اوچون قیرّه‌لی گیلاسلر، نفیس یوپقه‌ گیلاسچه‌لر، خیلمه-خیل رنگده‌گی جِلاسیز، کولره‌نگ، ماوي، کۉکیمتیر و باشقه‌ تورده‌گی گُلدان همده‌ کووه‌چه‌لر ایشلب چیقریله‌دی. کېچه‌یو-کوندوز گۉیا افسانه‌وي دېوگه اۉخشه‌ب آلو همده‌ اۉت پورکه‌یدیگن فابریکه‌ حرکتسیزلیکده قاتگندی. دریاگه توته‌‌شه‌دیگن، زنگله‌گن تونوکه‌ همده‌ دریادن توتیب آلینگن چیریگن تخته‌لردن تیکلنگن غریبانه کلبه‌لر جایلشگن کیچکینه‌ تار. کۉچه‌لر نینگ اهالیسی قچانلردن بېری اېرته‌لبلری عادتلنیب قالیشگن گودوک آوازینی اېشیتیشمه‌یدی. بدقاواق، تشویشلی، سقاللری آلینمه‌گن آدملر اویقوسیزلیکدن قیزریب کېتگن کۉزلری بیلن تانگنی فقط بیردن-بیر آرزو بیلن، یعنی بیر بورده نان آرزوسیده انتظارلیک بیلن کوتیشردی. هر کونی اېرته‌لب اولرنی ایشگه چارلاوچی فابریکه‌ نینگ گوداگی اېندیلیکده‌ جیم اېدی. منه‌ شو گودوک بیلن چه‌م-برچه‌س باغلنگن حیات و کېله‌جککه بۉلگن امید هم نامعلوملیک قۉینیده تاش قاتگندی. لېکن حققی راستیگه کۉچه‌دیگن بۉلسه‌ک، آدملر نینگ اۉزلری کېله‌جکلری اَینچلی و بې‌دوا اېکنلیگینی توشونگنلریدن سۉنگ، خاتین، باله-چقه‌لری نینگ امیدسیز نگاه‌لریگه داش بېریشگه قُربیلری یېتمسلیگینی حس قیلیشگه‌چ، فابریکه‌ گوداگی نینگ آوازینی اۉچیریشگه مجبور قیلیشدی. ساکن تانگلر بیر-بیرینی قوویب اۉته‌وېردی و حتا که عادتده سېرشاوقین همده‌ بې‌آرام باسفار هم شو کونلر دوامیده‌ بوتونله‌ی تینچ و آسایشته‌ بۉلیب، گۉیا اوموم قیغوسیگه همدردلیک بیلدیره‌یاتگنگه اۉخشردی. نه‌ حرکتو نه‌ قیلت اېتگن شمال بار. اۉچیریلگن فابریکه‌ پېچلری ساووق، آینه‌ قوییله‌دیگن قالبلر اېسه بۉش. بیز — ایشچیلرمیز. پاشاباغچه‌ده‌گی آینه‌ فابریکه‌سیده ایشله‌یمیز. بای‌اۉغلیده‌گی حشمتلی مه‌گزینلرده قلبینگیزده شادلیک و غرور حسلرینی اویغآتووچی چیرایلی ترېلکه‌لر، گُلدانلر، گیلاسلرنی کۉریشینگیز ممکن. تېمپرا‌تور‌سی 1800 درجه‌گچه کۉتریله‌دیگن دستگاهلرده منه‌ شو چینّیلرنی بیز ایشلب چیقره‌میز. فابریکه‌ده اۉتّیز ییللب ایشله‌یاتگن ایشچیلر ساعتیگه 150 قوروشدن یاکه سالیقلرنی قۉشگن حالده کونیگه 12 لیره‌دن توشیریشه‌دی. لېکن شونده‌ی ایشچیلر هم بارکی، اولر ساعتیگه 55، 80، 90 قوروش ایشلشه‌دی. بیز نینگ اۉرته‌چه ساعت‌بیع معاشیمیز — 127 قوروش... فابریکه‌ بناسی آلدیده خلق تۉپلنیب توریبدی. ایشچیلر عایله‌لری، کیچکینه‌ باله‌لری بیلن کېلیشگن. باسفار نینگ انه‌تاليه تمانده‌گی قیرغاقلرینی آخری یۉق حاشیه‌ده‌ی اۉره‌ب آلگن تاش یۉلده جانلی برّی‌کده‌لر قوریلگن. ایشچیلر یۉلدن اۉته‌یاتگن یوک مو‌ترلری، اتوبوسلر، یېنگیل مو‌ترلرنی «ایسته‌مبول نینگ محترم گره‌جدنلریگه...» دېب باشلنه‌دیگن چقیریقنی تاپشیریش اوچون تا‘خته‌تیشردی. جینگه‌لک سقاللی و بروتی کوزه‌لگن کیشی قۉلیده بیر دسته‌ ورقه‌ اوشلب او مو‌تر بیلن بو مو‌ترگه چاپگنچه همه‌ اۉتکینچیلرگه — شوفیور همده‌ یۉلچیلرگه چقیریقنی تیقیشتیرردی. اونینگ چرچاق قاره‌چه کۉزیده کۉک کۉزلری سېرهه‌یه‌جان ییلتیره‌یدی. اونی اۉرتاقلری آسیم بابا، دېب چقیریشه‌دی. بیر آیاغی باشقه‌سیدن کلته‌راق بۉلگنی اوچون بو آدم بیر آز آقساقلنیب یورردی. شو نینگ اوچون هم اونینگ کَلاولنیب یوگوریشی کولگیلی کۉرینه‌دی. تکسی تېزلیگینی آشیرگنچه تۉغری برّی‌کده‌گه باستیریب کېلردی. آسیم بابا مو‌تر نینگ آلدیدن کېسیب چیقیب یۉل اۉرته‌سیده آیاقلرینی کېریب، قۉلینی یایگنچه تاش قاتدی. شوفیور تورموز بېرگنده اېسه او خودّی اۉز آغیرلیگی بیلن مو‌ترنی تا‘خته‌تماقچی بۉلگندېک مو‌تر اوستیگه قولاچ یازدیده، آچیق آینه‌گه محکم یاپیشیب آلدی. جانی هیقیلداغیگه کېلگن شوفیور: — بو قنده‌ی گپ! رسواگرچیلیک!—دېب سۉکیندی. — شاشمه-چی،— دېیه گپگه اره‌لشدی یۉلچی.— اونگه نیمه‌ کېره‌کلیگینی بیله‌یلیک-چی. آسیم بابا شاشمه‌ی، اۉزی نینگ یاریلیب کېتگن کتّه‌کان برماقلریگه توفله‌گنچه ورقه‌ آلیب، اولر نینگ هر ایکّله‌سیگه توتقه‌زدی. کېین خودّی پولیس‌ کمیساریدېک قامنده بېردی: — سیزلر بۉشسیزلر! شوفیور نینگ یانیده اۉتیرگن ساچ-سقالی تراشلنگن، کره‌خمللنگن کۉیلک همده‌ بۉیین‌باغ تقّه‌ن یاش ییگیت آینه‌دن قۉلینی چیقریب آسیم نینگ تیرسه‌گیدن توتدی-ده: — آته‌، اۉزینگ اۉقیشنی بیله‌سنمی؟— دېب سۉردی. — یۉق، نیمه‌یدی؟ — منه‌وی کاغذده نیمه‌ یازیلگنینی بیله‌سنمی؟ — بیلمه‌یمن. — او یېرده یازیلگنلرنی تۉغری، دېب اۉیله‌یسنمی؟ آسیم بابا کېسکین اېگیلیب، باشینی آینه‌دن ایچکریگه سوقدی-ده، بو حرکتیدن ییگیت اۉریندیققه سویه‌نیشگه مجبور بۉلدی، ییگیت نینگ کۉزیگه قطعي تیکیلگنچه فابریکه‌ دروازه‌سی تگیده تیزیلیشگن ایشچیلرگه قولاچینی یازیب اشاره‌ قیلدی: — اونی بیز نینگ اۉرتاقلریمیز یازیشگن، بیز اېسه قۉل قۉیگنمیز. او یېرده نیمه‌ حقده گپیریلمسین، همه‌سی تۉپپه- تۉغری!.. بیز، ایشچیلر، 2500 تمیز. اگر عایله‌لریمیزنی هم حسابله‌یدیگن بۉلسه‌ک 10 000. بیزگه کاللېکتیو شرطنا-مه حقیده قانون چیققنی و بیز اۉز حقوقلریمیز اوچون کوره‌شیشیمیز ممکنلیگی تۉغریسیده ایتیشدی. شرطنامه‌ اوچ ییل بورون توزیلگن. لېکن حلیهه‌نوزگچه شرطنامه‌ بۉییچه‌ هېچ وه‌قا آلمه‌دیک. بیز اوچ ییل کوتدیک. اېندیلیکده‌ کوتیشگه تابی طاقتیمیز قالمه‌دی. باشقرووچیمیز شه‌خاب کودجه‌تاپچو، اۉز-اۉزیدن معلومکی، کتّه‌ باشلیق همده‌ بای-بدولت آدم. لېکن او بیز بیلن ینگی شرطنامه‌ توزیشنی خواهله‌مه‌یپتی. او سیزلرده بونده‌ی حقوق یۉق، دېب دعوا قیلیپتی. بیز سودگه همده‌ کسّه‌تسیان سودگه مراجعت قیلدیک. او یېرده بیزگه تۉله‌ روشده حق-حقوقینگیز بار دېب ایتیشدی. آسیم بابا قیرّه‌لری یلتیراق گیلاسلر، جِلاسیز همده‌ کۉکیمتیر گُلدانلر، تاولنووچی نقشلی قووه‌چه‌لر، عموماً، فابریکه‌لریده تیارلنه‌دیگن برچه‌ چیرایلی محصولاتلر حقیده بات-بات خَیالگه چۉمردی. او توغیلیب اۉسگن قیشلاقده چاینی قۉپال قیلیب ایشلنگن سفال یاکه رُخ کروجکه‌لرده ایچیشردی. قیشلاقده‌گی آدملر کۉر سینگری تانگ نینگ قیزغیش شه‌فه‌غی نیمه‌لیگینی بیلمس، اطرافده‌گی برچه‌ نرسه‌لر تون نینگ قاپ-قاره‌ چادره‌سیدن عبارت دېب فهملر اېدی. جزیره‌مه‌ یازده، تاماغی قه‌قره‌گن آدملر بۉتنه‌، لایقه‌ سوونی اریقدن مس چۉمیچ یاکه سووقاواق، بۉینی چۉرت اوزیلگن سفال کۉوه‌چه‌ده آلیب ایچیشردی. سېپگه قۉشیب بېریلگن شیشه‌ گیلاسلر اېسه عمر بۉیی تاکچه‌لرده چنگ باسیب یاتردی، احیان-احیانده‌ فقط مهمانلرگه‌‌گینه ایشله‌تیلردی خلاص. اوی اېگه‌لری اېسه اولرگه قۉل تېگیزیشمه‌یدی. اگر باله‌لردن بیرارته‌سیگه آینه‌ نینگ سینیغاینی تاپیش بختی نصیب قیلسه اونی سېویملی اۉیینچاقلری آره‌سیده خودّی کتّه‌ بایلیکدېک عصره‌شه‌دی. آسیم بابا انه‌ شو کوچلی اېریتیلگن آینه‌ قاریشمسیدن اوزون تروبکه‌ آرقه‌لی آلولی حلقه‌چه‌لرنی خودّی یېنگیل هوا شرلریدېک پوفله‌یدیگن کوچلی، داویوره‌ک آدملرگه نسبتاً علیحده‌ محبت و حرمت حس قیلیشی بلکه‌ شو نینگ اوچون بۉلسه کېره‌ک. آسیم بابا واگانېتکه‌لرگه شیشه‌ سینیقلرینی آرتر و اولرنی پېچلرگه آلیب بارردی، او یېرده اېسه باله‌لرنی حتا توشیده هم اېنتیکتیره‌دیگن الماس بۉله‌کلری سویوق قاریشمه‌گه ایلنتیریله‌دی، کېین اېسه اولردن مه‌گزین ویترینه‌لریده کۉزنی قه‌مشتیره‌دیگن نفیس بویونلر ایشلنه‌دی. او اۉز ایشینی خورسندچیلیک بیلن به‌جرر، همده‌ شونده‌ی چیرایلی بویونلرنی تیارلشده اونینگ هم جینده‌ی بۉلسه‌ده حصه‌سی بارلیگیدن مغرورلنیب یورردی. واگانېتکه‌گه قویاش نوریده یلتیره‌یاتگن آینه‌ بۉله‌کلرینی آرته توریب، او اوزاقده‌گی قیشلاغی، اۉزی نینگ باله‌لیگی، شیشه‌ سینیغی حقیده آرزو قیله‌دیگن برچه‌ قیشلاق باله‌لری حقیده اۉیلردی. او اۉز بېلکوره‌گی بیلن قنچه‌لیک چقّان ایشله‌سه، دېیه تخمین قیلردی آسیم بابا، شونچه‌لیک کۉپ گیلاسلر، کووه‌چه‌لرو گُلدانلر ایشلنه‌دی همده‌ باله‌لر نینگ توشلری هم شونچه‌لیک تېز رۉیابگه چیقه‌دی، یعنی چاینی حقیقي شیشه‌ گیلاسدن ایچیش حقیده‌گی آرزولری اوشه‌له‌دی. او هم‌قیشلاقلری آلدیده مه‌قته‌نیشنی یخشی کۉره‌ر، اولرنی مه‌گزین ویترینه‌سی آلدیگه آلیب کېلیب: — منه‌وی بویونلرنی کۉریه‌پسنمی، بیز اولرنی باله‌که‌یلر ییغه‌دیگن ججّی پرچه‌لردن یه‌سه‌یمیز، — دېردی.— انه‌ قره‌گین-ه، کۉزینگنی کتّه‌راق آچ: قیتده‌ی داغ یاکه درز تاپه آله‌رمیکنسن؟ آواره‌ بۉله‌سن؟.. لېکن کونلردن بیر کونی ایشچیلر اونگه شونده‌ی دېییشدی: — ایشینگنی ییغیشتیر! بیزلر پېچلرنی اۉچیردیک. شو نینگ اوچون سېن هم بېلکوره‌گینگنی ییغیشتیر. — اۉزی نیمه‌ گپ؟ — صبر کاسه‌میز تۉلدی، آسیم بابا. اوّلگیدېک پوفلشگه کوچیمیز قالمه‌دی، چونکی باقوو نینگ مزه‌سی یۉق. جانی جهانینگنی بېریب پوفله‌گه‌ نینگ بیلن بیری بیر فایده‌سی یۉق، قاریشمنی قالبگه سالمسینگدناق یاریلیب کېته‌دی. بو، دېمک، بوتون محنتینگ هواگه کېتدی، دېمکدیر. هر کونی شو احوال. بو احوالده بیز اوّلگیدېک همه‌ مملکتگه، برچه‌ قیشلاق باله‌که‌یلریگه یېترلی گیلاسلر یه‌سه‌ی آلمه‌یمیز. باشقرووچی ایش حقیمیزنی آشیریشنی ایسته‌مه‌یپتی، درمانیمیز قالمه‌دی، نفسیمیز یېتیشمه‌یپتی دېسه‌ک، اېشیتیشنی هم خواهله‌مه‌یپتی. بوندن کېلیب چیقه‌دیکی، باشقرووچی مملکتده کۉپلب ایدیش-آیاق بۉلیشینی، همه‌ نینگ شیشه‌ گیلاسدن چای ایچیشینی خواهله‌مس اېکن. توشوندینگمی؟ ایشچیلر بیر یاقه‌دن باش چیقریب ایش جایلرینی تشلب کېتدیلر. فابریکه‌ بۉشه‌ب قالدی. فقط‌گینه آق فرتوکلی پیکېتچیلر‌گینه فابریکه‌گه آلیب باره‌دیگن یۉللرنی قۉریقلب، دروازه‌ آلدیده او یاقدن-بو یاققه یوریب توریشردی. کونلر شو ته‌هلیت اۉته‌وېردی و آخر-عاقبت، آخرگی پوللريو نانلری هم توگه‌دی. اېرککلر بلیق آویگه، عیاللر باله‌لری بیلن تاققه، تناول قیلیب بۉله‌دیگن ایلدیز همده‌ اۉتلر، گل‌خیری نوده‌لری همده‌ شاوول تېریشگه روانه‌ بۉلیشدی. اولر نینگ آلدیده قیشلاقده اۉسیب-اولغه‌یگن آسیم بابا کَلاولب بارردی. او بلیق توتیشنی بیلمسدی، اما-لېکن تاغ اۉتلرینی بېش قۉلده‌ی بیلر، شمالگه قره‌ب هوانی ایته آله‌ر، حیوان و قوشلر نینگ تیلینی توشونردی. کوتیلمه‌گنده فابریکه‌گه ینگی ایشچیلرنی آلیب کېلیشه‌یاتگنمیش، دېگن خبر کېلیب قالدی. منه‌، اوچ کونده‌ن بېری بنا نینگ قملی دوام اېتیپتی. یریم کېچه‌سی ایشچیلر عایله‌لری بیلن، یعنی هاتینلری، چاللر و باله‌لری بیلن کېلیب فابریکه‌نی حلقه‌ شکلیده قورشه‌ب آلیسهدی. یاغاچ، بېل‌کورک، چۉکیش بیلن قوراللنگن آدملر اۉز فابریکه‌لریگه باشقه‌لرنی کیریتمسلیک اوچون همه‌ کیریش و چیقیش یۉللرینی زيرکلیک بیلن قۉریقلب توریشردی. اولر ایشچی برادرلرینی اوّل اولرنی الده‌شگنیدېک، الده‌شلریگه یۉل قۉییشمه‌یدی. منه‌، اوچ کوندیرکی، آدملر پولیس‌ بیلن آلیسهیب اۉزلرینی همده‌ فابریکه‌نی حمایه‌ قیلیشیپتی. ایشچیلر آره‌سیده یره‌دار بۉلگنلری هم بار، بیر نېچته کیشینی اېسه پولیس‌ اوشلب آلیب، قماققه آلیب کېتیشگه موفق بۉلدی. پولیس‌ تهدید قیلیشگه ذِقنه‌‌لیک قیلمه‌یپتی. پولیس‌ مو‌ترلریده‌گی رادیوکرنه‌یلردن تهدیدلی بویروقلر بېریب توریلیبدی. لېکن بیری بیر آدملر ترقه‌لیشمسدی، اولر یېلکه‌مه-اېلکه، بیر-بیرلری نینگ قۉللرینی محکم اوشله‌گنچه توریشردی. آخرگی آگاهلنتیریش هم اېشیتتیریلدی و یان کۉچه‌لردن ایشچیلر اوستیگه قوراللنگن پولیس‌چیلر آتریَدی قه‌قشه‌تغایچ ضربه‌ بېریب، حلقه‌نی یاریب، آلاماننی هَیده‌ب یوباریش اوچون باستیریب کېله باشله‌دی. ایشچیلر تاش همده‌ یاغاچلر بیلن حمایه‌لنردیلر. اوچ کونده‌ن بېری شدّتلی کوره‌ش بارردی. آدملر ثبات-له محکم توریشردی، اولر کېتیشمه‌دی، کېتیشمه‌یدی هم... آسیم بابا آقساقلنگنچه بیر تۉده‌دن باشقه‌ تۉده‌گه یوگورر، عیاللر همده‌ باله‌لر اۉز وقتیده تاشنی یېتکزیب بېریشلرینی نظارت قیلیب تورردی. تصادفه‌ن پولیس‌چی مستېر شېریفگه تشلنیب، اونی بۉغه باشله‌گنینی کۉریب قالدی. ایشچی نینگ اېگنیده‌گی کۉیله‌گی باشدن-آیاق ییرتیلیب کېتگن بۉلیب، اونینگ مستحکم چَییر تنه‌سی آچیلیب قالگندی. پولیس‌چی بیلن ایشچی خودّی اوریشقاق باله‌لرده‌ی یاقه‌لشگنچه یېرده او یاقدن-بو یاققه دُمه‌لر، خیریللشر، سۉکیشیب پیشیللشردی. لېکن منه‌ پولیس‌چی مستېرنی یېرگه باسیب آلدی-ده، اونینگ تاماغیگه یاپیشیب بۉغه باشله‌دی. آغیر بېل‌کورکنی اوشله‌گنچه آسیم بابا پولیس‌چیگه تشلندی. — اونی یخشیلیکچه قۉییب یوبار! — دېب بقیردی-ده، بېلکوره‌گی بیلن حمله‌ قیلدی.— اونینگ نفسی برچه‌گه ضرور! بیز نینگ باله‌لریمیز، شونینگدېک، سېنینگ باله‌لرینگ نینگ بختی اوچون هم کېره‌ک! توشوندینگمی! اۉرتاغاینینگ باشیگه اۉقته‌لگن بېل‌کورکنی کۉریب قالگن باشقه‌ پولیس‌چی رېوالوېرینی آلیب اونگه قره‌ته‌‌ اۉق اوزدی. آسیم بابا نینگ قۉلیده‌گی بېل‌کورک توشیب کېتیب، یېرگه سنچیلیب قالدی... او کسلخانه‌ده‌‌گینه اۉزیگه کېلدی. اونینگ باشیده تورگن دوکتور جیلمه‌یردی. آسیم بابا آغریقدن آیاغی سِرقیره‌یاتگنینی حس قیلدی. آیاغی خودّی قۉرغاشین قوییلگنده‌ی آغیر، غۉله‌ده‌ی حرکتسیز. — اۉقنی چیقریب آلدیم،— دېدی دوکتور.— آیاقنی سه‌قلب قالالدیک. قرییه‌ آغریقنن یېنگیب، زۉر-بزۉر جیلمه‌یدی. — آه بې‌چاره‌ آیاغیم-اې‌! هېچه‌م آمدی یوریشمه‌دی-یوریشمه‌دی-ده!—کېین هیجانله، دوکتوردن سۉردی:— او یاقده بیزنیکیلر قله‌ی؟ قنده‌ی ینگیلیکلر بار؟ — محکم توریشیبدی. عظمتلر! سېن اولردن خواطرلنمه. قرشیلیک دوام اېتیپتی. اېرته‌لب یره‌دارلردن خبر آلگنی بیرراو بو یاققه کیریشه‌دی-یو، ینه‌ اۉز جایلرینی اېگه‌لله‌گنی یوگوریشه‌دی. آسیم بابا اۉرتاقلری نینگ تقدیرینی بیلگندن  کېین، یېنگیل نفس آلدی. کېین دوکتور عیارانه جیلمه‌یگنچه چۉنته‌گیدن تۉرت بوکلنگن کاغذ آلدی. — منه‌وی نرسه‌ یادینگده‌می؟ کېچه‌ اېرته‌لب مو‌ترنی تا‘خته‌تگه‌ نینگده مېنگه بېرگن اېدینگ. اۉشه‌نده مېن یره‌دار بۉلگن اۉرتاقلرینگیز آلدیگه شاشه‌یاتگن اېدیم، آتپوسکه‌ده بۉلیشیمگه قره‌مه‌ی زودلیک بیلن اۉپراسیون‌ قیلیشگه چقیریشگن اېدی. آسیم بابا کېچه‌ شوفیور نینگ یانیده اۉتیرگن ییگیتنی اېندی‌گینه تنیب قالدی. — کېچه‌ سېن ورقه‌ده نیمه‌لر یازیلگنینی بیلمه‌ی-من، دېگندینگ-ه؟ اېشیتیشنی خواهله‌یسنمی؟ — منه‌ بیز ایش تشلشنی باشله‌دیک. فابریکه‌ — بو دولت ملکی، دېمک، اونینگ ضرری هم دولت ذمّه‌سیده. فابریکه‌ باشقرووچیسی کودجه‌تاپچو اۉز معاشینی بېکه‌مو کۉست آلیب توره‌دی، اونینگ اوچون ضرر دېگن گی: موجود اېمه‌س! - او بیزنی حقوقیمیزدن محروم قیلیش اوچون نیمه‌لر قیلمه‌دی، دېیسیز! کسبه سایوز رهبرلری بیلن تیل بیریکتیریب، شرطنامه‌گه بیزدن یشیرینچه قۉل قۉییشیبدی. عاقبت نتیجه‌ده، بیز ینه‌ ایکّی قۉلیمیزنی بورنیمیزگه تیققنچه قاله‌وېردیک. اېندی بیزگه قرشی،-قوراللی قوچ تشلشدی. ایکّیته ایشچی یره‌دار بۉلیب کسلخانه‌ده یاتیبدی. بیزنی ترقه‌تیب یوباریشگه اورینیشیپتی. بوگون تورلی وعده‌لر بېریب الده‌ب-سولده‌شماقده -  اېرته‌گه اېسه پاینکلردن سوو قوییشه‌دی، اۉرتاقلریمیزنی قماقخانه‌لرگه تشلشه‌دی. بوگون ایش تشلش نینگ سکسانینچی کونی. بیز اۉز . حقوقلریمیزنی دعوا قیلیشده دوام اېته‌میز. آچدن اۉلمسلیک اوچون تاغتاشدن اۉت-اۉلن تېریب، بلیق آوله‌ماقده‌میز. بیز اوییمیزده بار همه‌ نرسه‌نی — کۉرپه-تۉشکدن کېکیب کییم-کېچککه‌چه، حتا مېزلرنی هم ساتیب بۉلدیک... بیز اۉلیمدن قۉرقمه‌یمیز،— بو اللّه نینگ خواهشی،— لېکن، بیز باشقرووچینی مذاکره‌ چوکییگه اۉتیریشگه مجبور قیله‌میز. او سود نینگ قراریگه بۉیسونیشی کوره‌ک. دولتگه میلیونلب ضرر کېلتیریش همده‌ بیزنی آچدن اۉلدیریشگه اونینگ قنده‌ی حق-حقوقی بار؟.. قرییه‌ یاش دوکتورگه مِهر و حرمت بیلن قره‌گنچه خودّی او فقط‌گینه ورقه‌ اۉقیب بېره‌یاتگن آدم‌گینه اېمه‌س، بلکه‌ اونگه ایش تشلش نینگ ماهیتینی توشونتیره‌یاتگن فابریکه‌لری نینگ ایشچیسیگه اۉخشه‌بکېتدی. دوکتور نینگ کۉزلری یانردی، او اۉز بېماریگه بیتمس-توگنمس مِهر بیلن قره‌ب تورردی. — سېن حقسن، ییگیتچه،— دېدی کېکسه‌ آسیم بابا.— خَممسی خودّی ورقه‌ده یازیلگنیدېک! ایشچیلر اۉز حق-حقوقلرینی حمایه‌ قیلیب کوره‌ش آلیب باره‌یاتگنلری تۉپّه-تۉغری، لېکن فقط اېندیلیکده‌ ایشچیلر نینگ آره‌سیده آسیم بابا یۉق، او اۉرتاقلری بیلن یانمه-یان توره آلمه‌یدی، بو کوره‌شده یېنگیب چیقیب، حق-حقوقلرینی قۉلگه کیریتیب، کېین ینه‌ پېچلرگه اۉت یاقیب، ایشنی دوام اېتتیریش بختی نصیب قیلرمیکین. نخات‌که‌، او فابریکه‌گه قَیته آلمه‌سه؟.. اونینگ کۉز یاشلرینی دوکتور کۉریب قالیشیدن قۉرقیب، دېرَزه‌ تمانگه اۉگیریلیب، دېنگیزگه قره‌ی باشله‌دی. اونینگ کۉزلری فابریکه‌ تروبه‌لرینی قیدیرردی، او فابریکه‌ ایشلب تورگن بختلی کونلرده‌گیدېک تروبه‌لرده توتون اۉرله‌یاتگنینی کۉریشنی خواهلردی. شونده دوکتور خودّی اونینگ خواطرلی فکرلرینی اۉقیب آلگندېک:  — خواطرلنمه، همه‌سی یخشی بۉله‌دی!—دېدی. کېین اوّلگیدېک جرنگدار آوازده چقیریقنی تا‘خته‌گن جاییدن اۉقي باشله‌دی: — بیزگه فابریکه‌ نینگ بیر کونلیک ضرری مقداری-ده قۉشیمچه‌ حق تۉله‌شگن تقدیرده‌‌گینه مسأله‌ حل بۉله‌دی...   حکایت محموداوه ترجمه‌سی