|
uzbegim
ادبی فرهنگی تاریخی اجتماعی
| ||
|
(حکایه) اۉزبېک نثری انتولوژیسی عبدالجلال رحیماو (1953) عبدالجلال رحیماو 1953 ییلده تاشکېنت ولایتی نینگ چیناز تومنیده تولد تاپگن. تاشدو نینگ ToshDUning(حاضرگی اۉزموO‘zMU) ژنالیستیکه فاکولتهینی تماملهگن. "لامکان" ناملی کتابی نشر اېتیلگن. سېنسن سېوریم... (حکایه) موترمده رادیو بار. آنتنسینی سازلب قۉیگنمن. بیر قۉشیقنی جوده کۉپ قۉییشهدی. اونده شوندهی سۉزلر بار: سېنسن سېوریم، خواه اینان، خواه اینانمه، قاندور جگریم، خواه اینان، خواه اینانمه... بو قۉشیق مېنگه جوده یاقهدی. یورهکنی سېل قیلیب یوبارهدی اۉزيهم. رادیودهگی باشلاوچی قیز اعلان قیلگنیده بیلیب آلگنمن: شاعر لطفي نینگ غزلی اېکن. اېه، اوّلگی شاعرلر زۉر یازیب قۉیگن-ده! اولر حقیده ادبیات اۉقیتووچیمیز بکیر اکه کۉپ گپیریب بېرردیلر... غۉر بۉلگنمیز-ده، بېریلیب اۉقیمهگنمیز. هه میلی، حاضر گپ بو حقده اېمهس. گپ شوندهکی، «سېنسن سېوریم»نی اېشیتسهم مکتب ییللریم اېسگه توشهوېرهدی. انه-منه دېگونچه مکتبنی بیتیرگنیمیزگه هم اۉن ییلدن آشیبدی. بو آرهده هر کیم اۉز یۉلیدن کېتدی. یخشی اۉقیگنلر پۉریم کيینیب، دوکتورلیک یاکه معلملیک قیلیب یوریشیبدی. بیز نینگ اېسه قۉلیمیز قارهمای، یوک ماشینه نینگ رولینی قهورتیریب یوباردیک... یاکه تېسکریسی. بوگون بۉزسوو قیشلاغیگه قوم تشيهپمن. قیشلاقده قوریلیشلر اوجیده-ده. ینگی اویلر، سودا دوکانلری، اېه-هې، قرهسنگ باشینگ ایلنهدیگن بنالر... لېکن باشنی ایلنتیرهدیگن باشقه نرسهلر هم بار. بیلهسیزمی؟ قیشلاققه کیراوېریشدهگی ینگی توشگن بېکتدهگی حالت بیر نیمهلرنی اېسیمگه سالدی. انیقراغی رادیودهگی قۉشیق تأثیر قیلدی. بیر ییگیت بېکت نینگ یانباشیده خودّی سِحرلنیب قالگندهی بۉلیب، آرقه طرفگه بوریلیب قاتیب قالگن. او یاقده اېسه بیر نوعنیهال، اېندی گُلگه کیرایاتگن آلچهدهی بیر قیز کېتیب باریپتی. قۉلیده دستکولسی. ایلغهشیمچه اولر تېنگداش، بلکه صنفداشدیر. ییگیتچه موترم نینگ سیگنالیگه هم قرهمهدی. تاوبه... ...اۉشهنده بیز مکتبنی بیتیرهیاتگندیک. اپرېل آیی نینگ سۉلیم حوالهری اېسیب قالگن. بهار یورهکلرگه باکرهلیک آلیب کیرادی. بو کۉکلم بیز اوچون اینیقسه مهم اېدی. یقینده اۉقیشلر توگهیدی، صنفداشلر بیلن خیرلشهمیز. شو نینگ اوچون غنیمت کونلرده بیر-بیریمیز نینگ کۉنگلیمیزنی زیغیرچهیهم آغریتمهسلیککه حرکت قیلردیک. آخرگی درسگه قۉنغیراق چهلینگنیده نبیجان مېنی سېکین چېتگه کېکدی: — اېرکین، نیمه قیلسهم بۉلهدی؟ — دېدی او بیرآز فراموش قیافهده. — نیمهنی ایتهیهپسن؟ — عجبلندیم. — بیلهسنکو؟ — نبیجان کۉز آستیدن مېنگه قرهدی. — سېنگه بیر گپ ایتهیمی، خط یاز. — خط... قندهی بېرهمن؟ — دېدی نبیجان. او قیزریب-بۉزهریب بیرآز جیم توردی-ده، یوتینیب ینه قۉشیب قۉیدی: — یقینده مکتبنی بیتیرهمیز. کېین ارمانده قالهمن. — مېن بېرهمن، — دېب یوباردیم بېخاسدن. نبیجان دردینی قیزگه ایتیشگه یورهگی دو بېرمهیدی. اونینگ بو «قۉرقاقلیگی»نی هم توشونردیم. «یۉق!» دېسه تمام-ده، اخیر! خدا کۉرسهتمسین، اگر بو گپ یاییلیب کېتسه... عموماً، صنفیمیزده ملاحتگه عاشقو بېقرار بۉلگن بیرگینه نبیجان اېمهس. ینه اوچ-تۉرت ییگیت بو قیزگه اۉزینی یقین آلیسهگه حرکت قیلیب یورهدی. ملاحت بۉلسه هېچ کیمگه قییا باقمهیدی. اعلیگه اۉقيدی، اۉزیگه یرهشهدیگن کییم کيهدی. جدّيلیگیگه-کو گپ یۉق! او بیلن همه اۉیلب گپلشهدی. آخرگی درسدن کېین نبیجان ایکّلهمیز پخته دلهسی تمانگه قرهب کېتدیک. بو دلهدن توتزار یاقهلب ملاحتلر نینگ قیشلاغیگه یۉل اۉتگن. قیز شو یۉلدن اوییگه قَیتهدی. بیز اوّل تېز-تېز یوریب صنفداش بالهلردن اجرهلدیک. کېین بیرآز یوگوردیک. — خطگه نیمه دېب یازدینگ؟ — سۉردیم نبیجاندن. او مېنگه قرهب بیر اۉقرهیدی-ده، ینه تېز-تېز یوریب کېتهوېردی. مېن اونگه اېرگشدیم. هه میلی، بونهقه گپلر اېنگ یقین دۉستینگگه هم ایتیلمهیدی. نبیجان بیرآز جیم یورگهچ: — اېرکین، خطنی سېن بېرهسن! — دېدی ایشانچ بیلن. بیز توتزار یاقهلب تېز-تېز یوریب بارهوېردیک. یۉل نینگ قاق یرمیگه کېلیب قالدیک. تېزراق بیر قرارگه کېلیش کېرهک. معما شوندهکی، ملاحت جوده عاریتلی، دماغی بلند، تیلی اچّیق قیز. تۉغری سۉزلیگی اوچون معلملر هم اوندن هَییقهدی. آچیغی، وهاب تاغه نینگ باغیگه آلمه اۉغیرلشگه کیرگندهگیدېک، بۉغینلریم تیترهب کېتیپتی حاضر. اخیر بو «هې، آتهنگ نینگ ایلیگی سنلرنی...» دېب آرتیمیزدن کېسک اولاقتیریب قالهدیگن جایداری وهاب تاغه کیمو مکتب نینگ اېنگ سولوو صنمی ملاحت کیم؟ ملاحت — ملاحتده، جۉرهلر. یوزیمگه خطنی آتیب اورسه نیمه قیلهمن. مېن هم اۉزیمگه یرهشه بیر کج بندهمن. باشگه توشگننی کۉز کۉرهر. قنی... توتلر نینگ پنهسیده توریب یۉلگه قرهدیک. ملاحت بیز تمانگه بوریلدی. او بېپروا، تېز-تېز یوریب کېلردی. بو قیز نینگ یوریشینی فقط آزاد کییککه اۉخشهتیش ممکن. اونینگ پیدا بۉلیشی دلهگه، توپراق یۉللرگه جان کیریتیب یوباردی گۉیا. — خطنی یۉلیگه قۉیهمیز، آلهدی! — دېدیم نبیجانگه بیردن. او تاقیرلیگیمدن لال قالدی. تۉرت بوکلنگن خط اوستیگه نبیجان نینگ اۉزی کتّه-کتّه حرفلر بیلن «سېوگی مکتوبی» دېب یازیشگه اولگوردی. خطنی ملاحت نینگ یۉلیگه کۉرینهدیگن قیلیب قۉیدیک-ده، توتلر پنهسیگه یشیریندیک. سېرشاخ توتلر نینگ آرهسی سلقینگینه اېدی. یم-یشیل برگلر نینگ اۉزیگه خاص هیدی خوش یاقهدی. اما مېن بو پیتده بونگه اعتبار بېرمسدیم. هیجاندن تېرلب-پیشیب کېتدیم، یورهگیم بېزاوته اورهردی. مېن-کو شونچهلیک هیجانلنیهپمن، یانیمده قیمیر اېتمهی تورگن عاشق نینگ احوالی نیمه کېچدی اېکن؟! بیزگه همیشه پناه بۉلگن توتزار اوشبو دقیقهلرده هم ایکّلهمیزنی ملاحت نینگ نگاهیدن یهشیریب تورردی. ملاحت یقینلشیب قالدی. کۉز اۉنگیمده تراکتور نینگ ایزی توشیب قالگن توپراقلی یۉل جیمیرلشیب کېتدی. قیز خطنی کۉردی. بیز بونی اونینگ کۉز قرهشلریدن سېزدیک. لېکن او قدم تشلشینی اۉزگهرتیرمهدی. اۉشه-اۉشه، بیر تېکیسده، هېچ نرسهگه ایکّیلنمسدن کېلهوېردی. نبیجان یۉغان توت درختینی قوچاقلب آلدی. منه، اوچ-تۉرت قدم یورسه مکتوبگه یېتهدی. اما قیز تا‘ختهمهدی، اطرافگه هم النگلهمهدی. تۉغریسی، مېن انه شوندهی بۉلیشینی کوتگندیم. او بۉلسه، همهسینی آلدیندن بیلگندېک مکتوبگه بیر قرهديو توتزار تمانگه... تېپیب یوباردی! اېتیم جیمیرلب کېتدی. الّهقندهی ساووق موز بوتون بدنیمنی یاقیمسیز تیرنهب اۉتگندهی بۉلدی. بیز نفس آلیسهگه هم چۉچیردیک. ملاحت اېسه ایندهمهی، بېغملیک بیلن، هېچ نرسه بۉلمهگندهی اۉز یۉلیده کېتردی. دۉستیمگه قرهسهم، او همان توتگه سویهنگنیچه یۉلگه تېرمولیب توریبدی. رنگی آقریب کېتگن، پېشانهسیده تېر تامچیلری... حاضر اونینگ کۉزلریدن یاش آقهدی، دېب اۉیلهدیم. آلدیگه باریب سېکینگینه تورتدیم: — کېتدیک، بۉلمهدی... ییگیت نینگ کۉنگلی تاپتهلدی. اونینگ اۉرنیده اۉزیم بۉلمهگنیمگه خودبینلیک بیلن شُکر هم قیلدیم. نبیجان مېنگه مۉلتیرهب بیر نېچه ثانیه تیکیلیب توردی-ده، یرهلنگن جانواردهی شههد بیلن دله یۉلیگه آتیلدی. خودّی بیرو آلیب قۉیهدیگندهی حولیققنیچه یۉل چېتیده توپراققه قاریشیب یاتگن مکتوبنی ایکّی قۉللب چنگللب آلدی. اونی درحال شیمی نینگ چۉنتهگیگه سالدی. مېن نبیجان نینگ سۉکینیشی، غضبلنیشینی کوتگندیم. اصلا اوندهی بۉلمهدی. او قیزریب-بۉزهردی-یو، هېچ نرسه دېمهدی. بۉلیب اۉتگن دهشتلی واقعهگه (بوندن دهشتلی واقعه بۉلمهیدی-ده) مناسبتینی هم بیلالمهدیم. ایکّلهمیز ایندهمهی آرتگه قَیتدیک. یۉل بۉیی بیر اۉغیز هم گپلشمهدیک. کېین هر کیم اۉز اوییگه کېتدی. بو حقده کېینچهلیک هم هېچ کیمگه گپیرمهدیک. مېنگه اۉخشهگن تۉپاریراق ییگیت-کو بو واقعهگه کۉپ هم پروا قیلمسدی. نبیجان بۉلسه... او باشقچه، جوده قیینهلدی. بیر آی ایچیده آزیب، چۉپ بۉلیب کېتدی. اما دردینی هېچ کیمگه بیلدیرمهدی. او حلی هم ملاحتنی سېوردی. حیران قالگنیم ملاحت شو واقعهدن سۉنگ اوچ کون درسگه کېلمهدی. کېلگنیده اېسه لبلریده اوچوق نینگ اۉرنی بار، یوزلری سینیققندېک. کسل بۉلیبدی-ده دېب اۉیلهدیم، اما شو کوندهن باشلب او مېن بیلن مطلقا گپلشمهی قۉیدی. نبیجان بیلن اېسه اوّلگیدهی گپلشیب کېتدی. — ملاحت خط سېندنلیگینی بیلمهگندیر، — دېدیم بیر کونی. — ینه بیر یۉلینی تاپ، اېزیلیب یورهوېرهسنمی؟ — یۉق! — دېدی او تکلیفیمنی رد اېتیب. — مکتوب مېندنلیگینی بیلردی! بیلمسه هم بیلر اېدی. شو نینگ اوچون هم او زۉر قیز-ده. مکتوبنی آچمهی توریب هم، مېندن اېکنلیگینی بیلمهی یا بیلیب هم تېپیب اۉتالدیمی — او زۉرده. مېنی اتهیین قیینهش اوچون اېمهس، کۉنگلیمدهگی گپلر نینگ نقدر عزیزلیگینی بیلگنی اوچون هم تېپیب اۉتالدی. مېن خط یازیش اېمهس، توتزار چېتیدهگی یۉلدن اونینگ قرشیسیگه اوچیب چیقیشیم و یالغیز بۉلیشیم کېرهک اېدی. اگر باشقهلرگه اۉخشهگن بۉلگنیده قیزیقیب بۉلسهیهم خطنی آچیب اۉقیردی. و مېن هم اونی سویمسدیم، آشنا. او مېنی یخشی کۉرمسه هم حرمت قیلهدی، شو حرمتینی کاغذگه اۉرهب تشلهدیم. مېن آدم اېمهسمن! قۉرقاقمن، قۉرقاق... مېن نبیجان نینگ گپلریدن لال اېدیم. ایچیمدن بیر نرسه اوزیلدی، گۉیا. تېز آرهده بیتیروو امتحانلری باشلندی. بالهلر هم، قیزلر هم اۉز تشویشلری، کېلهجک رېجهلری بیلن بۉلیب کېتیشدی. بیز، صنفداشلر، بیر-بیریمیزگه اوّلگیدن مهربانراق، یقینراق، صمیميراق اېدیک. یۉق، شوندهی کۉرسهتردیک اۉزیمیزنی. مېن نبیجان نینگ اۉشه گپلریدن آدم کۉنگلی نینگ نازک بیر قانونینی کشف اېتدیم: محبت قۉرقوو و عاجز امیدنی خوشلهمس اېکن. دایم شوندهی بۉلهرکن. مکتبنی بیتیرگنیمیزدن ایکّی-اوچ آی اۉتیب بیر گپ ترقهلدی و مېن نبیجان نینگ ملاحتگه بۉلگن پاکیزه تویغولرینی ینه اچینیش بیلن اېسگه آلدیم. اېمیشکی، ملاحت بۉزسوو قیشلاغایلیک دهقان ییگیتنی یخشی کۉریب قالیبدی، تېز آرهده تۉیلری بۉلهرمیش. سېنتیهبر آخرلریده ملاحت صنفداشلرنی تۉییگه ایتدی. تۉیگه نبیجان کېلمهدی. او تاشکېنتده، یونیورسیتی طلبهسی اېدی. اوّل ایتگنیمدېک، مېن بیر تۉپاری آدممن، اما بېکتده کۉرگنیم منظره نینگ مضمونینی توشونهمن. «اۉزبېکستان ادبیاتی و صنعتی» گزېتهسی، 2012 ییل، 5-سان عبدالجلال رحیماو. آدملر (حکایه) آسمانده لیکاپچهسیمان غرایب اوچر جسم پیدا بۉلدی. لېکن بونی هېچ کیم پَیقهمهدی. او بیر کۉرینیب، بیر کۉرینمهی پستلهی باشلهدی. زوم اۉتمهی، پخته دلهسیدن انچه اوزاقده، کیمسهسیز قیرلر آرتیده غایب بۉلدی. اوچر لیکاپچه اۉتلری سووسیزلیکدن قوجیرهگن میدانگه قۉندی. بو تخنیکي قوریلمه کۉرینیشیدن اۉته مستحکم معدندن ایشلنگن بۉلیب، بیرارته تیرقیشی کۉرینمسدی. ناگهان قابیغی قویاش نوریده اېریب کېتهیاتگندېک بۉلدی. اوندن یلتیراق کوموشرهنگ کییمدهگی پکنه آدم بلیق سینگری سوزیب چیقدی. آیاغی یېرگه تېککهچ، اطرافگه النگلهدی. کوز قویاشی قیزدیرهیاتگن دشتده هېچ کهس کۉرینمهدی. او یېنگیل آدیملب مقابلدهگی قیرتېپهگه کۉتریله باشلهدی. یۉل-یۉلهکهی قوجیرهگن اۉت-اۉلنلرگه اېگیلیب قۉلینی تېککیزیب باردی. قیپ-قیزیل مېوهلری قاقی بۉلیب قالگن کاوول آلدیده اوزاقراق تا‘ختهدی. اونی سووسیز قیر-ادیرده یهیرهب پلک آتگن اۉسیملیک حیرتگه سالدی. کفیدن کاوول نینگ یشیل پایَسیگه ایپگدېک نازک نور یوباردی. نور قَیتگنده عجبلندی: «کاوول نینگ تامیری راپپه-راسه اۉن بېش قولاچ یېر آستیگه کیریب باریبدی. بو نازک اۉسیملیک قندهی قیلیب شونچهلیک چوقور نملیککه یېتیب باردی؟». او بیر زوم شولرنی اۉیلهدی. قۉلیده کوموشرهنگ ایگنه پیدا بۉلدی. اېگیلیب، اونی کاوول برگیگه سنچدی. دقّت بیلن بیلهگیدهگی ماسلمه نینگ مانیتاریگه تیکیلدی و حیرتدن کۉزلری کتّه-کتّه آچیلدی. مانیتارده کاوول پایَسی، مېوهسی، تامیری ترکیبیدهگی بیریکمهلر نینگ اوزوندن-اوزاق رۉیخطی کۉرینگندی. پکنه آدم کاوول نینگ اوشبو سیاره اهالیسیده اوچرهیدیگن نفس قیسیشی، آشقازان، جگر خستهلیکلریگه دوالیگینی توشوندی. آغریق قالدیریش، گیجّه هَیدهش، یرهلرنی بیتیریشده فایدهلنسه بۉلهرکن! «حلی بو اۉسیملیک نینگ سِرلری آچیلمهگن، – دېگن خلاصهگه کېلدی او. – کاوول سیارهدهگی غریباتلردن بیری! تۉغری، او بوندن اوّل یېر نینگ شرق قِسمیده قیزیل کېدر درختی ایگنهبرگلریده کوچلی انتیبیاتیک بارلیگینی انیقلهدی. هندیستانده یامغیر یاغیشیدن درک بېرووچی، گروزيهده یېر آستیده گُللهیدیگن اۉسیملیکلرنی هم اوچرهتدی. لېکن سووسیز قیرده اۉسگن کاوول بو سیاره آدملری اوچون طبیبی غعیب نینگ اۉزگینهسی! عجب، اولر قندهی آدملر؟» پکنه سوالیگه جواب ایزلب اوزاقدهگی پخته دلهسیگه قرهدی. * * * پخته تېریمی عینِ قیزیگن پیتلر اېدی. کون تیکّه کېلگن. دله شییپانیده اېرگش بیلن زولخوماردن باشقه هېچ کیم قالمهدی. ایشچیلر طعاملنیب، کتّه پیکال نینگ اېتهگیگه توشیب کېتیشدی. عیاللر فارمر خۉجهلیگی اجرهتگن اتوبوسده مرکزلشتیریلگن باغچهگه جۉنهشدی. زولخومار رادیودن بېریلیب قۉشیق اېشیتردی. یانیگه اېرگش کېلیب اۉتیردی. بېیختيار حرکت بیلن دۉپّیسینی تا‘غیرلهگن بۉلدی-ده، زولخومار نینگ قۉلینی اوشلهدی. – جیم! – دېیه قیز قۉلینی کېکدی. – جیم! اېشیتینگ، باتیر زاکیراو اشوله ایتیپتی. بِیرهم یخشی کۉرهمن! زولخومار اشوله آهنگیگه ماس تېبرهنه باشلهدی. – کیمنی؟ – قیزنی گپگه سالماقچی بۉلدی اېرگش. – باتیر زاکیراونی-ده... اشولهسینی. – مېنی-چی؟ – اېرگش نینگ قویاشده قارهیگن بقوت قۉللری قیزنی ایکّی اۉریم ساچلریگه تېگهجاقلیک قیله باشلهدی. – مېن باشقچه یخشی کۉریشنی ایتیهپمن، – لبینی بوردی قیز. – توبه، قۉشیق اېشیتهسیزمی، یۉقمی؟ سیزنيهم بالهلیک عیاللرگه قۉشیب جۉنهتیش کېرهگیدی. زولخومار اۉزی نینگ هزلیدن ذوقلنیب کولیب قۉیدی. – حلی وقتلیراق-ده، – آغزی نینگ طنابی قاچیب دېدی ییگیت. – کېین... سیز بیلن بیرگه کۉریب کېلهوېرهمن. زولخومار گپیدن پُشیمان بۉلدی. یوزی لاو- لاو یانیب، اۉرنیدن توردی. دېوارده آسیغلیق رادیو نینگ آوازینی کۉتردی. خانهده یورهکلرنی سېل قیلیب کویلردی: انتظار عاشق یارینی زار-زار بۉلیب چارلهیپتی. اونگه چمنلرنی، کویلهیاتگن بلبللرنی هدیه اېتهدی. اېرگش هم بارگن سری قدرتی آرتیب بارهیاتگن ساهیر آوازگه قولاق توتدی... شو پیت بېخاسدن رادیو اۉچدی. زولخومار الم بیلن سیمنی کېکقیلهدی. – وای، قوریب کېتگور-اې، – کویینیب تیپیرچیلردی قیز. – قرهنگ، اېرگش اکه، بونگه بیر بلا بۉلدی. اېنگ یخشی کۉرگن قۉشیغیمیدی-یه! اېرگش ذوقلنیب زولخومارگه تیکیلیب تورگنیده رادیودن عصبگه تېگووچی چیییللهگن، غۉریللهگن آوازلر اېشیتیلدی. شاوقین تینگهچ، کیمدیر اولر نینگ اسملرینی ایتیب چقیردی: «اېرگش! زولخومار! بیزنی اېشیتیهپسیزلرمی؟» – وای! – چۉچیب توشدی زولخومار. – بو نیمهسی، اېرگش اکه، اېشیتدینگیزمی؟ – اېشیتدیم، – عجبلندی اېرگش هم. رادیودن ینه بایهگی تاووش اېشیتیلدی: «اېرگش! زولخومار! بیزنی اېشیتیهپسیزلرمی؟ جواب بېرینگ!» بو غیرِ طبیعي حالتدن زولخومار نینگ تاماغی قهقرهب قالدی. اطرافگه النگلب هېچ کیم یۉقلیگیگه ایشانچ حاصل قیلگهچ، حیرتی آرتیب، اېرگش نینگ یېلکهسیگه سویهندی. بوندن ددیللنگن ییگیت اطرافگه النگلب قرهدی-ده: – اېشیتیهپمیز، – دېدی سېکین. کېین آشخانهگه کیریب بیر پیاله سوو آلیب چیقدی. «یخشی! – دۉریللهدی بایهگی آواز. – قۉرقمنگلر، بیز حاضر سیز-ز- نینگ حضورینگیزگه بارهمیز». – سیز کیمسیز اۉزی؟! – زولخومارنی سۉریگه یېتهکلهیاتگن اېرگش ینه اطرافگه النگلهدی. شو لحظهده شییپان آلدیده پست بۉیلیک، بوغدایرهنگ یوزلی آدم پیدا بۉلدی. اونی کۉریب اېرگشنی اېتی جونجیکیب کېتدی. پکنه نینگ باشیده بیر تاله هم ساچ یۉق. بیر جُفت قاپ-قاره کۉزلری سیلّیق یوزی نینگ راپپه-راسه یرمینی اېگهللهگن. قتّيق قیمتیلگن اینگیچگه لبلری نهخ قولاغیگچه یېتهدی. اېگنیدهگی یلتیراق کوموشرهنگ، اوچووچیلرنیکیگه اۉخشهش کییمی دله نینگ یېنگیل شبادهسیده سِرلی شتیرلهیدی. – قۉرقمنگ، بیز کوثر سیارهسیدن اوچیب کېل-گن-میزز. بیز اۉزگه سیارهلیک مهمان! – اونینگ دۉریللهگن آوازی اېشیتیلدی. آرقهسینی اۉگیریب اۉتیرگن زولخومار آواز کېلگن تمانگه یلت اېتیب قرهدی. قرهدی-یو، شو زهاتی اېرگش نینگ سوو توتیب تورگن قۉلیگه یاپیشیب آلدی. پخته گُللی پیالهدهگی سوو نینگ یرمی یېرگه تۉکیلدی. اېرگش سوو نینگ قالگنینی زولخومارگه ایچیردی. – کیم بو، قۉرقیهپمن؟! جان اېرگش اکه، یورینگ، تېزراق دَم آلیسه خانهسیگه کیریب قفللب عالمیز! او اېرگشگه التجالی تېرمولدی. زولخومار نینگ ماهوهش چهرهسیگه قرهب ییگیت نینگ مِهری جۉشدی. بیلینر-بیلینمس تیترهیاتگن قۉلینی باشیگه قۉییب، ساچلرینی سیلهدی: – قۉرقمنگ، زولخومار، مېن یانینگیزدهمن! اېرگش آلدینگه اۉتیب زولخومارنی پنه قیلدی. – های، راستینگیزنی ایتینگ، کیمسیز اۉزی؟ «بیز- بیز» دېیسیز. بیر – اۉزینگیز-کو، او یېرده؟. اېرگش قیزنی پنه قیلگنینی کۉریب پکنه کولدی. اۉخشاوسیز لبلری آرهسیدهگی ميده تیشلری یلتیرهب کېتدی. – بیز کوثر سیارهسیدن، اۉزگه سیارهلیک، – جوابینی قَیتردی. – مرکز اېلچیسی مېن بیلن بیرگه. – او قۉلیدهگی قوتیچه نینگ یانیب-اۉچهیاتگن قیزیل توگمهچهسیگه اشاره قیلدی. – خۉپ، سیزگه نیمه کېرهک؟ – اېرگش ینگی اونگن میسهدېک میین بروتینی قیشلاق ییگیتلریگه خاص بیر حرکت بیلن سیلهب قۉیدی. پکنه نینگ آوازی رادیودن اېشیتیلهیاتگنینی اېندی پَیقهدی. گپیرهیاتگنیده لبلری قیمیرلهمسدی. اَیریم سۉزلرنی جوده تېز تلفظ قیلر، بعضاً نیمهگهدیر توتیلیب قالردی. او قویاش نوری عکس اېتیب یلتیرهیاتگن کییمینی شیلدیرهتیب بیر-ایکّی قدم آلدینگه یوردی. – تا‘ختهنگ! زولخومار قۉرقیپتی، – دېدی اۉجرلیک بیلن اېرگش. – یخخ-ششی! – او جاییده تا‘ختهدی. – سوالینگیزگه جواب بېره-منن. بیزز مرکزز تاپشیریغی بیلن یېر سیارهسینی اۉرگنهمیزز. پخته اۉسیملیگی. فارمر-رلرر حقیده معلومات تۉپلهیمیزز. – اونده، فارمرگه اوچرهشینگ-ده، آلدین. – سیزلر بیلن صحبتلشهمیزز. – پکنه نینگ لبیده تبسمگه اۉخشهش بیر افاده جلوه قیلدی. – میلی! – اېرگشنيهم دنگلچیلیگی توتدی. – مخبرگه اۉخشهب سوال بېرهسیز-ده؟ منه، زولخومار اېنگ زۉر تېریمچی! بیز حاضرچه، عادي سووچی... سۉرهیوېرینگ، بېخیجالهت... خفه بۉلمنگ-او، سوال-جوابنی تېزراق بیتیرسهک، اکه. شو دېسنگیز، توشونهسیز-کو، زولخومارخانگه بیر-ایکّی اۉغیز گپیم باریدی. حاضر عیاللر کېلیب قالیشهدی... پکنه نینگ لبلریده ینه تبسم پیدا بۉلدی: – یخ-شی کۉرهسیز؟ – هه-ده، – جیلمهیدی ییگیت. – ایستهیسیزمی، بیر زومده تۉی بۉلهدی؟ – یۉق! – خطاب قیلدی شو پیتگچه تېرس اۉگیریلیب جیم اۉتیرگن زولخومار. – قیزیق آدم اېکنسیز، اونهقهسی بۉلمهیدی. – بیزده همهسی تېز بهجریلهد-دی، – دانه-دانه قیلیب دۉریللهدی پکنه. – بیزده اوندهیمس، – سېکین پیچیرلهدی قیز. پکنه نینگ گپی اېرگشگه معقول توشگندېک بۉلگندی. جیلمهییب هم قۉیدی. لېکن زولخومار نینگ اعتراضی اۉیلنتیردی: «بو اۉزگه سیارهلیککه ایشانیب بۉلهدیمی! شوندهیهم زولخومار بیلن مناسبتلری بناییدېک. بو آدم آرهلرینی بوزیب قۉییشی هېچ گپ اېمهس.» همهسینی ترازوگه سالیب، اېرگش شوندهی خلاصهگه کېلدی. – هه، – دېیه زولخومار نینگ گپینی تصدیقلهدی. – او یاغینی اۉزیمیزگه قۉییب بېرینگ، اکه. پکنه جیم بۉلیب قالدی. چمهسی، او مرکز بیلن باغلندی. – پخته تېر-یهپ-سیز؟ – دېدی کېین. – هه-ده! – «شونيهم سۉرهیدی-یه» دېگندېک ییگیت نینگ اېنسهسی قاتدی. – قه-چان تو-گهی-دی؟ – کوز نینگ آخرلریده. آب-هوا یخشی بۉلسه، حرکت قیلیهپمیز. – ایستهیسیزمی، بیر زوم-ده تې-ریب آلهسیز؟ اېرگش پکنهگه عجبلنیب قرهدی. دۉپّیسینی قییشهیتیریب باشینی قهشیب توردی-ده، «قنییدی!« دېدی. پکنه شو زهاتی قۉلیدهگی قوتیچه نینگ توگمهسینی باسدی. کۉز آچیب یومگونچه پخته آرتیلگن اۉنلب تېلېجکهلر دله یۉلیگه تیزیلدی. اېرگش نینگ هوشی باشیدن اوچدی. اوچ-تۉرت قدم آلدینگه یوریب، اۉن آلتی هکتارلیک پیکالگه قرهدی. حاضرگینه آپّاق چناقلر بادراقدهی تیزیلگن غۉزه توپلری شیپ-شییدیم بۉلیب قارهییب قالگندی. ییگیت نینگ تیلیگه کلمه کېلمسدی. زولخومارنی آلدیگه قَیتیب، سېکین یېلکهسیدن اوشلهدی: – قرهنگ! زولخومار همهسینی کۉرگن و عجبلنیب یاقهسینی اوشلب تورردی. اېرگشگه مونس نگاه بیلن باقدی: – یۉق، بونهقهسی کېتمهیدی! – دېدی جدّي. اېرگش هم پکنهگه قرهب «یۉق» اشارهسینی قیلدی. – نیمه اوچ-چون؟ – عجبلندی پکنه. – بونهقهسی قیزیغهمس، اکه، – دېدی اېرگش. – اۉزیمیز تېروالهمیز، اۉرگنیب قالگنمیز. – ینه بیر آز ترددلنیب توردی-ده، قۉشیب قۉیدی: – ایکّی آی بېکار قالهمیز-کو؟ ...تېریم توگهسه زولخومارنی ایهسی دلهگه چیقرمهیدی، – اېرگش هزلگه اۉتدی. – خه-خه-خه-خه! – پکنه دۉریللب کولدی. او بیر آز «خه-خه-خه»لب توردی. کېین قۉلیدهگی قوتیچه نینگ توگمهسینی ینه بیر مرته باسدی. شو زهاتی شییپان قرشیسیدهگی پخته آرتیلگن تېلېجکهلر کۉزدن یۉقالدی. مقابلدهگی پختهزار آپّاق چناقلرگه بورکندی. – ایش بونهقه بۉپتی، – دېدی اېرگش کۉنگلی جاییگه توشیب. کېین سۉریگه، زولخومار نینگ یانیگه اۉتیردی. – کېلینگ، اکه، بیر پیاله چای قوییب بېرهمن. انه اوندن کېین سوالینگیزنی بېرهوېرهسیز. پکنه اۉخشاوسیز باشینی سرک-سرک قیلدی: – معلومات یېترلی. مرکز تهس-دیق-له-دی! سیز-ز شوندهی آدم-ملر-کی!.. – قندهی؟ اېرگش نینگ گپی آغزیده قالدی، پکنه یېرگه کیردیمی یاکه آسمانگه اوچدیمی – بیردن غایب بۉلدی. اېرگش شییپاندن یوگوریب چیقیب، اطرافگه النگلهدی. اسفالتلنگن میدانگه یاییب قۉییلگن پخته قویاش نورلریده کۉزنی آلیب تاولنهدی. رادیودن باتیر زاکیراو نینگ سِحرلی آوازی ترهلماقده... «باغیمگه ناز ایله یار کېل، قووناق آواز ایله یار کېل...». اېرگش شییپان تمانگه اۉگیریلدی. زولخومار بېریلیب قۉشیق تینگلردی. او سېکین قیز تمانگه یوردی. * * * پکنه ینه اۉزی برگیگه ایگنه سنچیب کېتگن کاوول آلدیده پیدا بۉلدی. ایگنهدن بیلهگیدهگی قبول قیلیش ماسلمهسیگه همان اخبارات آقیمی قوییلیب کېلردی. بو اخباراتده کاوول گُلی نینگ ترکیبیدهگی درمانداریلر، ایلدیزی نینگ شربتی آدملرده قان ایویشینی تېزلهتیشی و ینه الّهقنچه عامللر بار اېدی. اینیقسه، کاوولدن سرطان کسللیگی نینگ آلدینی آلیسه و دوالشده، انسان عمرینی اوزهیتیریشده فایدهلنیش ممکنلیگی اونی لال قالدیردی... پکنه بو اخباراتلرنی سیاره آدملریگه یېتکزماقچی اېدی. اېرگش و زولخومار بیلن اوچرهشگنیدن کېین فکریدن قَیتدی. "بو سِر-سیناهتلرنی یقین آرهده آدملر نینگ اۉزلری یېچیشهدی« دېگن خلاصهگه کېلدی. او کاوول برگیدهگی ایگنهنی سوغوریب آلدی. کېین پستگه، اوچر لیکاپچه تمانگه آدیملهدی.
[ سه شنبه بیست و سوم تیر ۱۳۹۴ ] [ 7:11 ] [ داکترفاریابی ]
|
درباره وبلاگ  حرمتلی وعزیز دوستلر بو ویبلاگه خوش کیلدینگیز .سیز بو ویبلاگه یازیلگن ادبی فرهنگی تاریخی اجتماعی مضمونلر نی قویگن من .اوقوب وکمچیلیک لرنی تولدیره سیز دیگن امیده من.باشلنیش بیتیده حرمتلی متفکر شاعر ایرکین واحدوف نینگ اوزبیگیم عنوانلی شعرینی قویب شو شعر اساسیده آزگینه بولسه هم تورک اوزبیک تاریخی توغری سیده معلومات لر قیدیریب وب گه تشلب باره یابمن .سیز اولوغ شخصلر گه مقول بولسه دیگن امیده من.داکتر عزیزالله فاریابی AZIZULLAH FARYABI DR.FARYABI@GMAIL.COM DR-FARYABI@HOTMAIL.COM کانادا +1 778 998 3643 SKYPE DR-FARYABI65 | |
| [قالب وبلاگ : تمزها] [Weblog Themes By : themzha.com] | ||