|
uzbegim
ادبی فرهنگی تاریخی اجتماعی
| ||
|
ایرکین واحدوف
(1936)
حاضرگی دوراؤزبیک شعریتینینگ پارلاق یولدوزلریدن بیری استعدادلی شاعر ایرکین واحدوف دیر.
او 1936 ایلنیگ 28 دسامبریده فرغانه ولایتی آلتی اریق السوالیگیده اوقوتیچی عایله سیده دنیاگه کیلگن.
ایرکین واحدوف لر عایله سی 1945 ایلده تاشکینت گه کوچیب کیلگچ بولغوسی شاعر شو یرده اورته معلومات آله دی.
1960ایلگه کیلیب او تاشکینت دولت دارالفنونینگ اؤزبیک تیل وادبیات بولیمینی توگتدی سؤنگره تورلی نشراتلرده محررلیک قیلدی.
اول "یاش گواردیه" ( 1960-1963 1975-1982 ) سؤنگ غفور غلام نشریاتیده ( 1963-1970) باش محرر باشلیغی بولیب ایشلیدی
.
عین چاغده "یاشلیک" آی نامه سیگه باشچیلیک هم قیلدی. اوعضو حزب بولگن و کیینچه لیک اوندن واز کیچگن
حاضرگی کونده ایسه او اؤزبیکستان دولتینی خلق نایبی صفتیده عالی کینگش ریاستی اشکارالیک کمیته سی رهبری دیر
او اؤزبیکستان ادیبلر اتفاقی باشلیغی هم دیر. او ادبیاتیمیزنینگ قوتلوغ درگاهیگه اوشه اورته مکتب قوچاغیده لیگیده یاق اؤزینینگ بی غبار مضمون دار شعرلری بیلن کیریب کیلگن
شاعر غیرتی رهبرلیک قیلگن ادبی توگره کلرده پیشگن، چینیققن.اونینگ بیرینچی شعری توپلمی 1961ایلده"تانگ نفسی" نامی بیلن باسیلیب چیققن ایدی. شوندن بویان شاعرنینگ 30 دن ارتیق شعری مجموعه لری اؤز اوقوچیسیگه ایتیب بارگن.
جمله دن شاعرنینگ"قوشیقلریم سیزگه"1962
"یوره ک و عقل "1963
"مینینگ یولدوزیم"1964
" ندا " 1965
"لیریکه" 1965
"پلتکه ده یازیلگن داستان"1967
"یاشلیک دیوانی"1969
"چراغبان"1970
"داستان لر"1973
"حاضرگی یاشلر"1971
"محبت" "تیریک سیاره لر"1980
کبی شعری گل دسته لری و داستانلری اؤز کتاب خوانیگه منظور بولدی.
شونی هم علحیده قید ایتیش لازیم کی شاعر شعریتی اؤزینینگ ایککی مهم خصوصیتی بیلن اؤزگه تینگداش شاعرلر ایجادیدن فرقلنیب توره دی .
اولا ایرکین واحدوف- شاعر دیگنده کلاسیک ادبیاتیمیزنینگ مینگ ایلیک گوزه ل و بای عنعنه لرینی حاضرگی دورده ینگی پاغانه گه کوتره یاتگن فلسفی شاعر کوز اونگیمیزده نما یان بوله دی
قاله ویرسه انسان و جمعیت معماسی شاعر شعریتینینگ باش اوزه گینی تشکیل ایتدی.او خواه طبعیت حقیده خواه محبت حقیده خواه پخته وپخته کار حقیده خواه خارجی موضوع ده بولدی می همه - همه اورنیده جمعیت تقدیری انسان کیلجگی حقیده اؤزینینگ فلسفه سی مشاهده لرینی اورته که قویه دی.
شاعر "انسان" شعریده:
ثابت و سیاره ده انسان اؤزینگ انسان اؤزینگ - ملکی عالم ایچره بیر خاقان اؤزینگ سلطان اؤزینگ
دیگن خلاصه گه کیلیشی هم فکریمیز نینگ دلیلی دیسه بوله دی.
ایرکین واحدوف فقط اجتماعی - عشقی شعریت یره تیب قالمی بلکی هجوی - یوموریستیکه شعرلر موالفی هم دیر.
اونینگ"منفعت فلسفه سی" "سین مینگه تیگمه " "مجلس قیلینگ" "دانش قیشلاق لطیفه لری" کبی شعرلریده هم کمالی انسان اوچون کوره ش معما سی نی باش غایه نی تشکیل ایتدی .
ایرکین واحدوف بیر قطار ایجابی دره مه تیک داستانلر مولفی صفتیده هم معلوم و مشهوردیر.خصوصا اونینگ"روح لر عصیانی" "استانبول فاجعه سی" کبی داستانلری اؤزینینگ بدیعی برکمال لیگی اوتکیر دره مه تیک خصوصیتی
بیلن علحیده اجره لب توره دی . عین چاغده او ماهر دره مه تورگ هم دیر .اونینگ " آلتین دیوار " اثری کوپ ایللردن بویان حمزه ناملی تیاتر صحنه سیدن توشمی کیلیشی هم شوندن دیر.
ایرکین واحدوف آتشین پوبلیسیست و ادبیات شناس صفتیده هم ثمره لی ایجاد قیلیب کیلماقده .اونینگ "شاعرو شعرو شعور"کتابی شوندن دلالت بیره دی. شوبیلن بیرگه او ماهر ترجمان صفتیده اونلب خارجی استعدادلی شاعرلرنینگ شعرلری نی اؤز آنه تیلیده سؤزله ته آلدی.اونینگ ترجمه ساحه سیده گی مهارتی بویوک آلمانیه شاعری گیوت نینگ "فاوست"اثری ترجمه سیده 1974 یوقاری چوقیگه کوتریلدی .
ادبیات الدیده گی انه شو خدمت لری اوچون او اوزبیکستان خلق شاعری و قهرمانی مکافاتی ساورونداری بولدی
حرمت وادب بیلن عزیز فاریابی
اؤزبیگیم
ایرکین واحدوف اؤزبیگیم
تاریخینگ دورمینگ عصرلر ایچره پنهان اؤزبیگیم ، سینگه تینگداش پامیر و اقساچ تیانشان اؤزبیگیم
سویله سین افرآسیاب و سویله سین اورخون خطی ، کهنه تاریخ شاده سیده بیته مر جان اؤزبیگیم .
البیرونی ، الخوارزمی ، الفاراب اولا د ید ین ، اصل نسلی بلکه اؤزلوق ، بلکه ترخان اؤزبیگیم .
اوتدیلر شورلیک باشینگدن اوینه تیب شمشیرلرین ، نیچه خاقان ، نیچه سلطان ، نیچه مینگ خان ، اؤزبیگیم
تاغلرینگ تیگره گیدن گویا بوغمه اژدر بولد- یو ، ایککی دریا - ایککی چشمینگ ، چشم گریان اؤزبیگیم .
قیصری روم نیزه سیدن بغریده داغ اوزره داغ ، چینگیزو باتوتیغی گه کوکسی قلقان اؤزبیگیم .
یاغدی تورت یاندن عصرلر باشینگه تیری کمان ، عمری قربان ، ملک تاراج ، یورتی ویران ، اؤزبیگیم .
دور ظلمیگه ولیکن بیر عمر باش ایگمه دینگ ، سین - مقنع ، سربدار- سین ، ایرک سیور خان اؤزبیگیم .
سین نه زردشت ، سین نه بودی ، سینگه نه آتش ، صنم ، آدمی لیک دینی بیرله تازه ایمان اؤزبیگیم .
معرفتنینگ شعله سیگه تالپینیب ظلمت ارا ، کوزلریم دن آقدی تون لر کوکبستان ، اؤزبیگیم .
توزدیو میرزا اولوغ بیگ کوراگانی جد و لین ، سیرلی آسمان طاقیگه ایلک - قویدی نروان اؤزبیگیم .
میر علی شیر نعره سیگه عکس - صدا بیردی جهان ، شعریت ملکیده بولدی شاه و سلطان ، اؤزبیگیم .
علم و شعر ده شاه و سلطان ، لیک تقدیریگه قل ، اؤز ایلیده چیکدی غربت ، زار نالا ن اؤزبیگیم .
میرزا بابر - سین ، فغانینگ سالدی عالم اوزره اوت ، شاه مشرف قانی سینده اوردی طغیان ، اؤزبیگیم .
شعریتینگ گلشنیده سولدی محزون نادره ، سیم تنینی یودی کوز یاش ، کومدی آرمان ، اؤزبیگیم .
یغله دی فرقت ده فرقت هم مقیم لیکده مقیم ، نالیشینگدن هندو افغان قیلدی افغان اؤزبیگیم .
تاریخینگ بیتمککه ،خلقیم ، مینگته فردوسی کیره ک ، چونکه بیر بار چیککن آ هینگ ، مینگته داستان اؤزبیگیم .
آ رتده قالدی کهنه تاریخ آ رتده قالدی درد ، ستم ، کیتدی وهمینگ ، بیتدی زخمینگ ،تاپدی درمان اؤزبیگیم .
بولدی آسمانینگ چراغان ، طالع خورشیدی بیلن ، بولدی عصر تیره شامینگ شعله افشان اؤزبیگیم .
مین وطن نی باغ دیب ایتسم ،سین سن اونده بیته گل ، مین وطن نی کوز دیب ایتسم ، بیته مژگان اؤزبیگیم .
فخر ایتر من ، آ نه خلقیم ، کوکره گیم نی تاغ قیلیب ، کوکره گیده تاغ کوترگن تنتی دهقان اؤزبیگیم .
اؤزبیگیم دیب کینگ جهانگه نی اوچون مدح ایتمه یین ! اؤزلیگیم بیلماققه دوریم بیرته امکان ، اؤزبیگیم .
مین بویوک یورت اوغلی دور من ، مین بشر فرزند یمن ، لیکن اول سینگه بؤلسم صادق اوغلان اؤزبیگیم .
مینگه پوشکین بیر جهان و مینگه بایرون بیر جهان ، لیک نوایی دیک بابا بار کوکسم آ سمان اؤزبیگیم .
قیده بارمه ی ، باشده توپم ، شهرتیم ، قدریم بویو ک ، عالم اوزره نامی کیتگن اؤزبیکستان اؤزبیگیم .
بو قصیدم سینگه ، خلقیم ، آ ق سوت و توز حرمتی ، ایرکین اوغلینگ من ، قبول ایت ، اؤزبیگیم جان اؤزبیگیم . *** ЎЗБЕКАМ
اؤزبیکم
در هزاران قرن تاریخ تو پنهان ، اؤزبیکم ،
با تو هم سال است پامیر و تیانشان ، اؤزبیکم .
از خط اورخون از افرآسیاب آید صدا ،
گویا در شاده ی تاریخ مرجان ، اؤزبیکم .
وارث بیرونی و خوارزمی و فارابی ،
شایدا از نسل اؤزلوک ، یا کی ترخان ، اؤزبیکم .
برسری بدبختی تو شمشیر بازی کرده اند ،
ای بسا خاقان و سلطان و شاه و خان ، اؤزبیکم .
کوهسارت بر سرت چون اژدها شد پاسبان ،
از دو چشمت ریخت دو دریا ی عمان ، اؤزبیکم .
داغ ها داری زی تیغ قیصری روم در جگر ،.
در رهی چنگیز و باتو سنگرستان ، اؤزبیکم .
برسرت از چار سو تیرو کمان ها ریختند،
کشته و تاراج دیده ، خانه ویران ، اؤزبیکم .
لیک عمری هم نکردی سر به جوری روزگار ،
ای مقنع ، از تباری سر بداران ، اؤزبیکم .
تو نه زردشت ، نه بودایی ، نه مغ، نه بت پرست ،
با شعاری آدمیت پاک ایمان ، اؤزبیکم .
نور بخشیدی به ظلمت با چرغ معرفت ، .
ریخت شب ها از دو چشمت کوکبستان ، اؤزبیکم .
چون منظم کرد اولوغ بیک جدول اسرار ها ،
برفضای آسمان بگذاشت نروان ، اؤزبیکم .
عالم از بانگ علی شیر تو داد عکس صدا ،
چون به ملک شعریت گر دیدی سلطان ، اؤزبیکم .
شاه اقلیم ادب ، اما غلام سر نوشت ،
در دیاری خود غریب و زار و نالان اؤزبیکم .
آتش افروخت بابر با فغان خود به دهر ،
در وجودت خون مشرب کرد طغیان ، اؤزبیکم .
نادره پژمرده شد در گلشن شعر و بیشست ،
سیم تن را اشک و گوره ش کرده آرمان ، اؤزبیکم .
فرقت ات بگریست در فرقت ، مقیمت در مقام ،
از فغانت هندو افغان کرده افغان ، اؤزبیکم .
ای صبا فردوسی باید نظم تاریخ تورا
چون که هر آهیست از تو چند داستان ، اؤزبیکم .
پشت سر شد درد و داغ کهنه ی تاریخ تو ،
زخم های جان گدازت یافت درمان ، اؤزبیکم .
ز آفتاب بخت گردید آسمانت نوربار ،
ظلمت صد حسرت شد شعله افشان ، اؤزبیگم .
باغ باشد گر وطن ، یک شاه گل خندان تویی ،
چشم باشد گر وطن ، یک تار مژگان ، اؤزبیکم .
سر بلندی های مااز توست ، ای خلق عزیز ،
بار کوه را کشیده نیک دهقان ، اؤزبیکم .
از چی مدحت را نگویم در جهان بیکران ، .
تا شنا سم خویش را ، پیدا شد امکان ، اؤزبیکم .
گر چه من فرزند این کشور ، زی اولاد بشر ،
یک جگر بند سزاوار تویم ، خان ، اؤزبیکم .
پوشکین و بیران برآیم دو جهان بی نظیر ،
فخرم اما با نوایی و نیاکان ، اؤزبیکم .
هر کجا رفتم به سر طاق ، گرامی داشتند ،
شهره شد اسم شریف اؤزبیکستان ، اؤزبیکم .
حرمت شیر سفید ات ، حق ناز و نعمت ات ،
این قصیده بر تو بخشد ایرکین ات ، جان ، اؤزبیکم .
ترجمه از شاعر تاجیک
2008
________________
حرمت وادب بیلن عزیز فاریابی
[ یکشنبه بیست و نهم دی ۱۳۹۲ ] [ 6:19 ] [ داکترفاریابی ]
|
درباره وبلاگ  حرمتلی وعزیز دوستلر بو ویبلاگه خوش کیلدینگیز .سیز بو ویبلاگه یازیلگن ادبی فرهنگی تاریخی اجتماعی مضمونلر نی قویگن من .اوقوب وکمچیلیک لرنی تولدیره سیز دیگن امیده من.باشلنیش بیتیده حرمتلی متفکر شاعر ایرکین واحدوف نینگ اوزبیگیم عنوانلی شعرینی قویب شو شعر اساسیده آزگینه بولسه هم تورک اوزبیک تاریخی توغری سیده معلومات لر قیدیریب وب گه تشلب باره یابمن .سیز اولوغ شخصلر گه مقول بولسه دیگن امیده من.داکتر عزیزالله فاریابی AZIZULLAH FARYABI DR.FARYABI@GMAIL.COM DR-FARYABI@HOTMAIL.COM کانادا +1 778 998 3643 SKYPE DR-FARYABI65 | |
| [قالب وبلاگ : تمزها] [Weblog Themes By : themzha.com] | ||