|
uzbegim
ادبی فرهنگی تاریخی اجتماعی
| ||
|
 اؤزبیک ادبیاتی تاریخی
8) - هندوستانده بابر دوری اۉزبېک ادبي محیطی اؤن آلتینچی عصر اۉزبېک ادبیاتینینگ اېنگ بویوک وکیلی ظهیرالدین محمد بابر شرق شعریتیده نظامي، دهلوي، لطفي، نوايی عنعنهلرینی دوام اېتتیرگن صنعتکار. مرّکب حیات یۉلی کبی، اونینگ دنیاقرهشی هم ضدیتلی. بای شعري ادبي-علمي میراثی اونینگ کېنگ قاموسي بیلیمیدن دلالتدیر. بابر اۉزبېک کلاسیک شعریتیدهگی لیریک ژانرلریی کتّه مهارت و جسارت بیلن رواجلنتیرگن شاعر. حجمن اونچه کتّه بۉلمهگن اونینگ لیریک میراثی موضوع دایره سی، شکلي تکاملی، بدیعي مکمللیگی بیلن اجره لیب توره دی. شاعر 47 ییللیک عمری مابینیده کتّهگینه شعري مجموعه توزدی، «مبین»، «رسالهی والیديه» شعري رسالهلری، جهانگه شهرتی قېتگن قاموسي اثری «بابرنامه»نی یازدی، «خطتی بابري» دېب اتلمیش ینگی الفبې توزدی; عروض، قافیه، موسیقه و حرب ایشیگه عاید کتابلر بیتدی. افسوسکی، اولردن قافیه، موسیقه و حرب ایشیگه عاید قۉلیازمهلری تقدیری همان بیزگه نامعلوم!. 1975 و 1977 ییللرده استاذ حمید سلیمان باشچی لیگیده هندوستانگه قیلینگن اېکسپېدیتسیه لر اۉزبېک ادبیاتی تاریخینینگ هلیگهچه نامعلوم طرحلرینی آچدی حافظ خوارزمي، سعید قاسیمي، فارغي، دیده، ازفري کبی قطار، بیز بیلمهگن تورکيگوی شاعرلر قۉل یازمهلری هندوستان فوندلریده موجود اېکنلیگی عیان بۉلدی. اېکسپېدیتسیه دوامیده، بابر حیاتی و ایجادیگه عاید قۉلیازمهلر ایزلنیب، دقّت بیلن اۉرگنیلدی. هندوستان قۉلیازمه فاندلریده باشقه تورکيگوی شاعرلر قطاری، ظهیرالدین محمد بابر اثرلری قۉلیازمهلرینینگ ینگی نسخهلری هم سقلنماقده اېکن. بو ینگی نسخهلر بابر ایجادینی ینهده چوقورراق اۉرگنیشده کتّه امکانیتلر یره تدی. وهالنکی، بیزگه بابر شعرلر تۉپلانینینگ پاریس، رامپور و تورکيه کتبخانهلریده سقلنهیاتگن قۉلیازمه نسخهلریگینه معلوم بۉلیب، اۉز نوبتیده اولر هم شاعر میراثینی نشر اېتیشده بیر-بیرلرینی تۉلدیره دیگن نادر قۉلیازمهلر اېدی. ایتیش کېره ککی، مذکور قۉلیازمه نسخهلرده گی بابر شعرلری تا هنوز تۉلیق چاپ اېتیلمهگن. البته، بابرنینگ مکمل شعري میراثینی تیکلشده «بابرنامه»، «عروض رسالهسی» کبی اثرلر اهمیتی هم کتّهدیر. حیدرابادده گی «سَلرجنگ» موزېیی فوندیده بابر مجموعهسینینگ 17—18 عصرلرگه منسوب ایکّی ینگی قۉلیازمه نسخهسی سقلنهیاتگنلیگی معلوم بۉلدی. بو قۉلیازمه نسخهلر بیر تاماندن بابر شعري میراثینی باییتیشگه یاردم بېرسه، باشقه تاماندن معلوم نسخه و نشرلردهگی اَیریم تېکستالاگیک فرقلرگه انیقلیک کیریتیشده قۉل کېلهدی. حیدراباد دېوانی 1188 هجري (1774/75 مېلادي) ییلی جنابعلی کاتبي تامانیدن کوچیریلگن. مذکور نسخهدن حجمن کیچیکراق بۉلگن ایکّینچی قۉلیازمهنینگ کاتبی و کوچیریلگن ییلی حقیده گی معلوماتلر کېلتیریلمهگن. 1960 ییلی تورکيهده نشر اېتیلگن اسلام تدقیقاتلری انستیتوتی کتهلوگیدن بابیر اثرلری قۉلیازمهسینینگ اېنگ قدیمگی و اېنگ نادر نسخهسی اېرریده سقلنهیاتگنلیگی هم معلوم بۉلدیکیم، شاعر ایجادییی اۉرگنیشده بو ینه بیر قووانچلی واقعه دیر. کتهلوگ مولفینینگ سۉزیگه کۉره، بو قۉلیازمه 931 (1524—25) هجري ییلی کوچیریلگن. قۉلیازمه ترکیبیگه «بابرنامه»، «عروض رسالهسی» اثرلری همده شاعرنینگ اۉزبېک تیلیده یرهتگن شعرلری کیریتیلگن. اۉز نوبتیده، قۉلیازمه حسن خط و کتابت صنعتینینگ اېنگ یوکسک نمونهسی اېکنلیگی هم کتهلوگده قید اېتیلگن. هندوستانگه اویوشتیریلگن اېکسپېدیتسیه نتیجهلری شونی کۉرستدیکی، اۉزبېک کلاسیک شعریتینینگ هندوستاندهگی عنعنهلرینی، او یېرده یشهگن شاعرلر ایجادینی اۉرگنیش علیحده تدقیقات دایره سینی تشکیل اېتهدی. شونینگ اوچون هم سۉنگّی ییللرده اۉزبېک ادبیاتشناسلری، باشقه ساحهلردهگی کبی، اۉرته آسيا و هند خلقلری مشترکلیکده یرهتگن بای مدني میراثنی اۉرگنیش، نشر اېتتیریش ایشیگه کتّه اعتبار بېرماقدهلر. اَینیقسه، 15—16 عصرلرده اۉرته آسيا، افغانستان و هندوستانی سیاسي، اجتماعي-مدني حیاتیده کتّه رول اۉینه گن ظهیرالدین محمد بابر ایجادیاتی تاثریده قلم تېبره تگن شاعرلر حیاتی و ایجادینی اۉرگنیش بوگونگی کوننینگ اېنگ مهم مسالهلریدندیر. بو شاعرلرنینگ اۉزیگه خاص خصوصیتلریدن بیری شوندهکی، اولر هند، فارس-تاجیک و اۉزبېک ادبیاتی عنعنهلرینی ایجادده مجسملشتیریش بیلن بیر پیتده، اۉزبېک، هند، اوردو، فارس-تاجیک تیللگریده هم اېرکین ایجاد قیلگنلر. اېکسپېدیتسیه دوامیده، بابرنینگ اۉغلی کامران میرزا قۉلیازمه دېوانی موجودلیگی انیقلندی. 964 (1556) هجري اییلی محمود بن اسحاق اش-شهابي الهیروي تامانیدن کوچیریلگن بو نسخه رامپورده گی «خدابخش» کتبخانهسینیکگ اېنگ معتبر قۉلیازمهلریدن. او کامران میرزانینگ اساسن، اۉزبېک و فارس-تاجیک تیللریده یره تگن شعرلریدن توزیلگن. بو نسخهنینگ ینه بیر تاریخي اهمیتی شوندهکی، قۉلیازمه باشیده و آخریده ییگیرمهدن آرتیق دولت اربابلری مُهرلری باسیلگن. اولر آره سیده جهانگیر میرزا و شاه جهان دستخطلری هم اوچرهیدی. کامران میرزا شعرلری بدیعي مهارتی، تیلینینگ روان و سادّهلیگی، عجایب لیریک آبرزلرنی حسّاسلیک بیلن افادهلشی جهتیدن بابر لیریکهسینی اېسلتهدی. اونینگ بوتون میراثیده آتهسی — بابر لیریکهسینییگ روحی بلقیب تورهدی. انه شو معناده کامران میرزا بابر لیریکهسیدهگی اېنگ یخشی عنعنهلرنی دوام اېتتیرگن، اونی هم مضمون، هم بدیعیٔ جهتدهی باییتگن صنعتکار صفتیده میدانگه چیقهدی. بابر ایجادیدن روحلنیب اونینگ شعري عنعنهلرینی دوام اېتتیرگن شوندهی شاعرلردن ینه بیری عالِم و ماهر مترجیم میرزا علی بخت ازفريدیر. ایېتېعدادلی شاعر ازفري تاریخ-شناس و تیلشناس عالِم صفتیده هم بیزگه اولکن میراث قالدیرگن. ازفري اۉزبېک ادبیاتینینگ نوايی کبی اولکن نمایندهلری و اولرنینگ اثرلریدن روحلنیب کتابلر یره تگن. او تورلی ساحهلرگه عاید اۉن بېشدن آرتیق اثرلر بیتگن. بو اثرلر اۉزبېک ادبیاتی وکیللرینی هندوستانده ترغیب اېتیش ایشیده هم علیحده اۉرین توتگن. ازفري تورکي، فارس و اوردو تیللرنده یازگن شعرلریدن اوچ دېوان توزیب، «واقیعاتی ازفري»، «سوانیهاتی ازفري» تاریخي بیوگرافیک اثرلرینی یرهتگن،- «فواد المبتده»، «فرهنگی تورکي»، «رسالهی قبريه» سینگری تیلشناسلیککه عاید کیگابلر یازگن; نواينینگ «محبوب القُلوب»، بابرنینگ «عروض رسالهسیینی فارسچهگه اۉگیرگن. جملهدن، بابرنینگ «عروض رسالهسيهنی او فارس تیلیگه هم نظم، هم نثر یۉلی بیلن اغدرگن. «عروضزاده» دېب ناملنگن بو ترجمهلرنینگ ایکّیته نسخهسی هندوستان قۉلیازمه فوندلریده سقلنهدی. نثري نسخهده ازفري قوییدهگیلرنی خبر قیلهدی: «بنابرین، اونینگ «عروضی تورکي» کتابیدن منتخب اېتیب، فارس تیلیگه ترجمه قیلدیم، فرزند اۉز آتهسینینگ اوییدن بیرار نرسه آلیشی ممکن، شونینگ اوچون اونی اۉغری حسابلب، عیبگه سنهمسینلر». مدارس دولت شرق قۉلیازمهلری کتبخانهسیده سقلنهیاتگن شعري ترجمه 1836 ییلی محمودعلی سعید ولدی حافظ معین الدین حسین تامانیدن کوچیریلگن. اثر مقّدمهسیده «عروضزاده»نینگ یره تیلیش سببی و تاریخی قوییده گیچه کېلتیریلهدی: «اېندی مهربانلر و دۉستلر آلدیده (کتاب — س. ه) یازیشینگنینگ سببینی ایٔتگین. حضرت بابر اثرلریدن سِرلی «عروض»نینگ اوشبو نسخهسینی کۉردیم. اونی بوتون فکریم بیلن بېریلیب اۉقیدیم. اونده یخشی ترتیب بیلن یازیلگن شعر علمی بار بۉلیب، او کتاب تورخيده اېدی. کمینه تورکيدن بهرهمند اېدیم... فارسېلر اوچون هم توشونرلی بۉلسین دېب، اونی قیسقرتیریب فارسچهلشتیریشنی لازم تاپدیم... اوندن همّه کېرهگینی تنلب آلدیم و شو خیلده مختصر بۉلیشینی معقول کۉردیم. بو نسخه نامینی کمینه ماسلب «عروضزاده» دېب قۉیدیم». ازفري اۉز ترجمهسینی بابر «عروضينینگ فرزندی، یعنی «عروضزاده» دېب اتهیٔدی. بو بیلن بابر و اونینگ اثریگه بۉلگن چوقور حرمتینی تاکیدلهیٔدی. او علیشېر نواينینگ «محبوب اولقُلوب» اثرینی هم فارس تیلیگه اۉگیریب، اولوغ اۉزبېک شاعری بیلن اۉز وطنیده گی ادبي محیطنی یقیندن تنیشتیرگنیدېک، «فرهنگی ازفري»، «نصبی تورکی»، «نصبی تورکيی چیغتاي»، «مېزانی تورخي» اثرلرییی یره تیب، بو سېرقیرّه ایجادکار آته-بابالری تیلی و گرامتیکه سینی اۉرگنیشگه دعوت اېتدی، اونینگ لغوي بایلیگینی نماییش قیلدی. حیدراباددهگی «سَلرجنگ» موزېییده دېیرلی هر بېتیگه گُل و قوشلرنینگ رسملری سالینیب، 17 عصرده کوچیریلگن ینه بیر قۉلیازمه بارکی، او هم بیزگه هلیگهچه نامعلوم شاعر فارغي قلمیگه تېگیشلیدیر. قۉلیازمه فارغينینگ اۉزبېک و فارس-تاجیک تیللریده بیتیلگن شعرلرینی قمرهیٔدی. فارغي هندوستانده اکبر و جهانگیر سلنطی زمانیده، ییریک دولت اربابی، ماهر سرکرده، عالِم و ادیبلرنییگ بویوک حاميسی زبردست شاعر و ماهر مترجیم خانی خانان نامی بیلن مشهور عبدالرحمنییگ شاگردی بۉلگنلیگی بیېگه منبعلردن معلوم. اما حاضرچه اونینگ حیاتی و ایجادیگه عاید باشقه معلوماتگه اېگه اېمسمیز. فارغي غزللریدن بیریده اۉز زمانهسیده قدر تاپمهیاتگنلیگیدن شوندهی زارلنهدی: فارغي گر بۉلدی بېنامو نشان عیب اېتمنگیز، لوحی محفوظ ایچره هم نامو نشانیم یۉقتورور. فارغي هندوستانده بابر، همایون، بیرهمخان، عبدالرحیم خانی خانان عنعنهلرینی دوام اېتتیریب، تورکي تیلدهگی ادبیات رواجیگه اولکن حصه قۉشگن بېتکرار صنعتکار شاعر زهنلیگی اونینگ ایجادیدن یقّال کۉزگه تشلنیب تورهدی. رامپوردهگی «رضا» کتبخانهسیده سقلنهیاتگن دېوان آرقه لی دیده تخلصی بیلن ایجاد اېتگن ینه بیر اۉزبېک شاعری حقیده هم قیمتلی معلوماتگه اېگه بۉلدیک. دیده دېوانیگه شاعرنینگ غزللر، رباعیلر و قطار فردلری کیریتیلگن. افسوسکی، قۉلیازمه توگللنمهیٔ قالگنلیگی طفیلی، اونینگ کوچیریلیش تاریخی همده کاتبی حقیدهگی معلوماتلر سقلنمهگن. اما قۉلیازمه خطی، بېزهگی و اَیریم خصوصیتلریگه قرهب، دېواننی 17 عصرگه منسوب دېب تخمین قیلماق ممکندیر. القصه، انه شو سېرقیرّه و بای ادبي میراث اۉزبېک-هند ادبي علاقهلرینینگ هم قدیم-قدیملردن رواجلنیب کېلهیاتگنلیگینی دلیللهیٔدی. قوییده سیز هندوستان اېکېپېدیتسيهسیدن کېلتیریلگن فوتوکاپيهلر اساسیده نشرگه تیارلهگنیمیز کامران میرزا، فارغي، همده دیده شعرلریدن نمونهلر اۉقيسیز. کامران میرزا غزللر سېندین ایرو هر زمان کۉنگلوم مېنینگ غمناکراق، کۉکرهگیم هجر ایلگیدین پیراهنیمدین چاکراق. تیغی مژگان تېز آتیب مستانه باقسنگ، اې قویاش، خنجرینگ بېپاکو اندین کۉزلرینگ بېپاکراق. بیر نظر بیرله بیلیب دردیممو دوا ایٔلهدینگ، یۉقتورور حُسن اهلیده سېندین کیشی دراکراق. پاکلر کۉنگلی مقامینگدور مگر نققاشی صنع، چېکمهدی صورت بو سحفه عذراسیندین پاکراق. کامران قُلدور قدو رفتارییگهکیم، یۉقتورور قامتییگدین باغ ارا سروی سیخي چالاکراق. نظرده سېیمو مېنییگ خاب یا خَیالدورور، وصال دېیېهم اگر اندیشهی محالدورور. نې عیشلرکی، تخیل ارا کۉنگول قیلمس، مگرکی پادشههی عالم خَیالدورور. اول اسرو سرکشو مېن هم صنوبر قدین، کۉنگولنی هېچ اوزالمان غریبی حالدورور. چیقیب اولوس اراسیدین کناره توتمېن کی کۉنگلوم ایچره اولوسدین بسې ملالدورور. مگرکی، بېلینگو آغزینگ حدیثین ایٔتورلر، کی، خورده دانلر ارا سرو قېلو قالدورور. ساریغ یوزومه قیزیل اشخدینکی خط یازدیم، بهاری عمر خزان بۉلغنیغه دالدورور. یوزونگده شاهدی معنانی جلوه گر کۉردوم، عجب اېمهیې دېسهم اول مِهر بېزوالدورور. کمال شعرو سخنورلیغیمغه توتتی قولاق، خواجند ملکیدهکیم صاحبی کمالدورور، گه یاکی خالو خطین، کامران، انینگ کۉرسه، کۉنگولنی بای بېرور، کۉزلرینی آلدورور. مثنوي اې، اۉزینی جاه ایله پست ایلهگن، هِمتین اول پایه ده پست ایلهگن، شعبده چرخقه مغرورسېن، آهکی، مقصد ساریدین دُرسېن. هِمت اېمس اولکی، جهان آلغهسېن، هِمت اېرور بوکی، بارین سالغهسېن. کیم سه بوکبار اېرور یۉل ارا، قالمس اۉشل باديهو چۉل ارا. کۉرکی، کولر برچه خلایق سنگه، نېگه کېرهک مونچه علایق سنگه! گۉشه توتوب اۉزنی خلاص ایلهگیل، بلکه طلب کۉییده خاص ایلهگیل. یک طلبو یکدلو یکخۉیٔ بۉل، برچه خلایق بیله یکرۉیٔ بۉل. تا کۉردوم اۉشل چِهره نی حیراندورمېن، اول زلف هاسیده پریشاندورمېن، هم آغزینینگ اسراریده ناداندورمېن، هم حُسنینینگ اوصافیده هه سسسندورمېن. * * * هجرینگ مېنی اسرو ناتوان ایٔلهپتور، لعلِنگ هوسی ایچیمنی قان ایٔلهپتور. بېبرگو نوا ایٔلهگانینگ(!) بلبلدېک، یٔفراغ کیبی چِهره منی خزان ایٔلهپتور. یا بۉلسه میسر کیشیگه علم ایله حال، یا تاپسه کیشن سلطنت اوجیده کمال، یا آشیفته بۉلسه کۉروب حُسنو جمال، یا بۉلسه تمام اۉزلوگیدین فارغبال. قددیمنی خَم اېتگن اول قدی موضوعندور، صبریمنی کم اېتگن اول روحی گُلگوندور. کۉنگلوم دهغی وصلینگنی تیلب محزوندور، لیلاسېنو کامران سنگه مجنوندور. نَیلب سنگه دردیمنی عیان قیلغومدور، نې تیل بیله حالیمنی بیان قیلغومدور. نه طاقتی اظهارو نه اخفا، اۉزنی بو تور ایله رسوایی جهان قیلغومدور. گر اویقوده مېن، کۉنگول خَیالینگ بیله خوش، گر اویغاق اېسم، کۉزوم جمالینگ بیله خوش، خطتینگ بمله شادمانو خالینگ بیله خوش، هجرینگ بیله غمناکو وصالینگ بیله خوش. الکوم کما یٔاموررو حتّی لیلا کیم، غم تونی مجنوندین اۉتر بې لیلا، تون-کون بودورور هجرینگ ارا احوالیم، یوز ناله فراقینگدییو یوز واوایلا. دېدیمکی، مېنگه بېردی خدا فرزندې، بۉلدی یوره گیم پاره سیغه پَیوه یدې، هېچ ایگلهمدیمکی، چاک اېتیب کۉکسومنی، پرخون جگریمدین اېرور پراکندې. احبابقه خوشتورور رفیق اۉلسه کیشی، امداد ایله حاميی طریق اۉلسه کیشی، اسلام اېلیگه جان بیله ترویج قیلیب، بیر-بیریگه بو بېش کون شفیق اۉلسه کیشی. قطعهلر اۉرته باغ ایچره هجره سالدیم، تا منگه بۉلغهیٔ اول فراغتگاه. هجری خاصیم اېردی، تاریخین «هجریی خاصی ما»، دېدیم ناگاه. تاکه غیر اۉلدی محرمی حرَمې، مېنی محرومی اول حرَم قیلدی، مېنی، شاها، سپاهی دردو غامینگ، عالم اهلی ارا الم قیلدی. فردلر آغریسه مېن تېلبهدین جانانیم، اېرمستور عجب، اول بسې نازوک مِزاجو مېن نهایت بېادب. * * * لالهی همرا دېگن یوزی اېمیش، یار-یار، نرگسی شهلا دېگن کۉزی اېمیش، یار-یار. * * * هر طرف نیزه یو قیلیچ قۉپتی اۉیلهکیم نَییستان ایچینده قمیش. فارغي * * * وه کی، هجران ایلگیدین بغریم تۉله قاندور ینه، ساچینینگ سوداسیدن حالیم پریشاندور ینه. اول گُلی رعنادین ایرو کېچهیو کوندوز ایشیم عندلیبی خستهدېک فریادو افغاندور ینه. تا لبی لعلِنگدین ایرو توشتوم، اې، آرامی جان، خسته کۉنگلوم غُنچه دېک سر در گِریباندور ینه. باوجودی دردی عشقینگ نَیلهیین، درمان، نېتهی، چونکی دردینگ هر نفَس، اې دۉست، درماندور ینه. تا توشوبتور فارغي بزمی وصالینگدین ییراق، همنشینی محنتو اندوهو هجراندور ینه. کېلکی، سېندین اۉزگه یارو مهریانیم یۉقتورور، سېنسیز، اې آرامی جان، جسمیمده جانیم یۉقتورور. عشق کۉییده نېچهکیم محرمی راز ایستهدیم، غمدین اۉزگه محرمی رازی نهانیم یۉقتورور. اول گُلی رعنا غمیدین عندلیبی خستهدېک گُلشنې یۉقتورکی فریادو فغانیم یۉقتورور. عشق کۉییده بلاوو محنتو غمدین ینه، یاری مشفیقو رفیقی مهریانیم یۉقتورور. فارغي گر بۉلدی بېنامو نشان، عیب اېتمنگیز، لوحی محفوظ ایچره هم نامو نشانیم یۉقتورور. دیده بیر پرینینگ فرقتیدین جسمو جانغه توشتی اۉت، عقلو دینو دل، تمامی خانمانغه توشتی اۉت. برقی آهیم شعلسیدور کۉککه یېتگن هجردین، بو شفق یۉقتورکی، باردور آسمانغه توشتی اۉت. عشقدین هم هجریدین کویدوم، توتهشتوم، اې اولوس، آنچه اۉرتندیمکی، آخر بو جهانغه توشتی اۉت. عشق یۉلیده متاعیم صبر اېدی جمع ایٔلهگن، عاقبت آهیم اۉتیندین کاروانغه توشتی اۉت. دیده، اول بیر لاله یوزلیغ ماه پیکر فرقتی، آنچه کویدوردی سېنی، هندوستانغه توشتی اۉت. سعیدبیک حسن تیارلگن منبع:ادبیات بوستانی حرمت وادب بیلن عزیز فاریابی Aziz Faryabi [ دوشنبه چهاردهم اسفند ۱۳۹۶ ] [ 6:16 ] [ داکترفاریابی ]
|
درباره وبلاگ  حرمتلی وعزیز دوستلر بو ویبلاگه خوش کیلدینگیز .سیز بو ویبلاگه یازیلگن ادبی فرهنگی تاریخی اجتماعی مضمونلر نی قویگن من .اوقوب وکمچیلیک لرنی تولدیره سیز دیگن امیده من.باشلنیش بیتیده حرمتلی متفکر شاعر ایرکین واحدوف نینگ اوزبیگیم عنوانلی شعرینی قویب شو شعر اساسیده آزگینه بولسه هم تورک اوزبیک تاریخی توغری سیده معلومات لر قیدیریب وب گه تشلب باره یابمن .سیز اولوغ شخصلر گه مقول بولسه دیگن امیده من.داکتر عزیزالله فاریابی AZIZULLAH FARYABI DR.FARYABI@GMAIL.COM DR-FARYABI@HOTMAIL.COM کانادا +1 778 998 3643 SKYPE DR-FARYABI65 | |
| [قالب وبلاگ : تمزها] [Weblog Themes By : themzha.com] | ||
